Joost van den Broek, een zelfportret VPRO Gids altijd op zoek naar kortsluiting - PDF Gratis download (2023)

Transcriptie

1 Joost van den Broek, een zelfportret VPRO Gids altijd op zoek naar kortsluiting vakblad over journalistiek - 6 mei jaargang 3 - nr. 9

2 MEI Masterclass Videojournalistiek (voor gevorderden) Afgelopen jaar heeft Karakter.tv in samenwerking met de NVJ Academy de cursus videojournalistiek georganiseerd. Als vervolg op de beginnerscursussen is nu een nieuwe, tweedaagse cursus ontwikkeld. De aandacht gaat hierbij uit naar de verfijning van de technische technieken en de inhoudelijke ontwikkeling van de cursisten. De cursus is te volgen door mensen die de basisprincipes van de videojournalistiek onder de knie hebben. De cursus staat onder leiding van Peter Brinkman, ervaren camjo en trainer voor onder andere de Wereldomroep en diverse dagbladen. 13 mei & 3 juni NVJ Johannes Vermeerstraat 22, Amsterdam Tweede bijeenkomst #JJDO2011: Research Voor alle jonge journalisten die volgens een stimuleringsregeling (Plasterk of CAO) bij Dagbladen en Opinieweekbladen werken organiseert NVJ Academy in samenwerking met NDP vier bijeenkomsten. Elke bijeenkomst heeft als doelstelling verdieping van vakkennis, ontwikkeling van competenties en het uitwisselen van ervaringen. Het thema van deze tweede bijeenkomst is: research. Als afsluiting is er een netwerkborrel. 19 mei 13:30 17:30 uur Schreierstoren Prins Hendrikkade 94, Amsterdam (schuin tegenover Amsterdam CS) Tekst & Beeld: een lastig huwelijk? Als journalist ben je ongetwijfeld goed met taal. Maar er wordt steeds meer verwacht dat je ook goed bent met beeld. Beeldtaal. Deze cursus is bestemd voor journalisten die visuele items (gaan) maken en minder vanuit tekst en meer vanuit beeld willen leren denken. Je leert inzien wat een film/item goed of slecht maakt. De cursus wordt gegeven door Gert de Graaff, hij is filmmaker & editor en geeft al 15 jaar les in beeldgrammatica aan journalisten, redacteuren en verslaggevers. Ook was hij columnist in Villamedia. 24 mei 13:30-17:00 uur NVJ, Johannes Vermeerstraat 22 Amsterdam Professor wat zegt u nu? Vroeg of laat komt elke journalist ermee in aanraking: een onderzoeker die iets heeft ontdekt. Bij deze spoedcursus wetenschapsjournalistiek leer je de vertaalslag maken van zware wetenschappelijke kost naar een aantrekkelijk artikel voor een groot publiek. De cursus wordt gegeven door Tonie Mudde (1978), hij is redacteur bij Quest en schreef daarnaast voor o.a. nrc.next en Het Parool. In 2009 won hij voor zijn serie Dagboek van een proefdier een Tegel, de jaarprijs van de journalistiek. 27 mei 14:00-17:00 uur NVJ Johannes Vermeerstraat 22, Amsterdam JUNI Cursus Videojournalistiek Tijdens de cursus maak je kennis met de videojournalistiek aan de hand van praktijkvoorbeelden en praktijkoefeningen. De cursus wordt gegeven door Peter Brinkman, een ervaren camjo en trainer voor onder andere de Wereldomroep en diverse dagbladen. 9, 10, 23 & 24 juni uur Hilversum Meer informatie over bovenstaand cursusaanbod: NVJ Academy of bij Yvonne Dankfort, via of Vacatureladder week 19 en 20 ga naar voor de volledige vacature Internet NIVEL, Utrecht, Junior webredacteur/redactie assistent, 3/5 St. het Veteraneninstituut, Doorn, Inform.spec./webbeheerder, 20/4 Kranten/Tijdschriften/Persbureaus Audax Publishing, Amsterdam, Redacteur, 3/5 Weekblad NIW, Amsterdam, Hoofdredacteur, 15/4 RTV RNC, Hilversum, Presentator/redacteur, 3/5 RTV Utrecht, Utrecht, Eindredacteur Nieuws, 29/4 Vara, Hilversum, Ervaren Redacteur m/v 36 uur, 29/4 RTL Nederland, Hilversum, Redacteur/verwerker, 29/4 SNS Reaal, Utrecht, Traineeship bij SNS Internet Verkoop, 28/4 Omroep Flevoland, Lelystad, Freelance presentator radio, 22/4 Omroep Flevoland, Lelystad, Bulletinlezer/Samensteller Radio, 22/4 Bedrijfsjournalistiek/Sponsored Media Doornvogel, Amsterdam, Copywriter, 2/5 Stichting CJP, Amsterdam, Eindredacteur, 27/4 Business Compleet, Abcoude, Coördinerend Redacteur, 27/4 CBW-MITEX, Doorn, (Junior) Redacteur/Communicatiemedew., 18/4 Communicatie/PR/Voorlichting St. Woningcorporaties Het Gooi en Omstreken, Comm.adviseur, 3/5 Tinguely Netwerk, Medewerker communicatie, 29/4 Stichting Yulius, Dordrecht, Communicatieadviseur, 29/4 Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten, Den Haag, Ondernemen de en enthousiaste Medewerker Communicatie, 29/4 Raedelijn, Utrecht, (junior) adviseur/ondersteuner regioteams met hart voor communicatie, 29/4 NewsLab BV, Amsterdam, Ervaren PR-adviseur, 28/4 Het Nationale Toneel, Medewerker Communicatie & Marketing, 15/4 Marketing/Sales CBW-MITEX, Doorn, Junior marktonderzoeker, 29/4 Het Kontakt Edities bv, Manager marketing en Sales, 20/4 Stages en vrijwilligerswerk St. Nes Ammim Nederland, Apeldoorn, Comm. Officer in Israel, 13/4 Diversen Defence for Children, Secretariaatsmedewerker, 28/4

3 nr april t/m 26 april ,90 11 nr oktober t/m oktober 2002 Subsidie Paul Disco (pagina 28) is kritisch over de subsidie voor het project Perspectief van de Media Groep Limburg. Hij vindt het onbegrijpelijk dat een winstgevende onderneming, die bovendien een topman 2,7 miljoen euro aan vertrekpremie toekent, euro van de gemeenschap vraagt om een nieuw verdienmodel op internet uit te proberen. Een project bovendien waarvan hij de vernieuwing niet ziet. Disco heeft een punt als het om het project in Limburg gaat, althans in zijn huidige vorm. Mocht de site de komende maanden wat meer kleur op de wangen krijgen, dan zou het een aardige poging tot vernieuwing kunnen zijn. Minder gelijk heeft Disco wat mij betreft over het middel van innovatiesubsidie. Het Stimuleringsfonds voor de Pers heeft jaarlijks 2,3 miljoen euro te verdelen op een mediamarkt van ruim 4 miljard groot. Kortom, een druppel op de gloeiende plaat. Tegelijk kan een zetje soms helpen. En dat lijkt me dan ook het nut en de taak van de innovatiesubsidie. Projecten die doorgaans als te risicovol worden gezien door ondernemers, maar in potentie vernieuwend genoemd kunnen worden, mogen wat mij betreft best deels door de overheid betaald worden. Zeker als de ontvangers zich verplichten hun lessen te delen met de branche. In dat kader ben ik erg benieuwd naar het eindverslag uit Limburg. Dolf RogmanS Inhoud Man & Paard: Terpstra 5 Nieuws in Beeld 6 Aftrap 8 Zwijgen over zelfdoding? 10 Wat ligt daar nou? 85 jaar VPRO Gids 12 Column Frederique de Jong: De gasten 14 Bende van 40 uit elkaar 15 OSM 16 In memoriam: Rossihan Andar 18 Vrijspraak Leonie van Nierop 19 Winnend beeld World Press Photo 23 Multimedia 27 Is er bezwaar mogelijk tegen subsidie? 28 Opinie Erwin van der Zande 30 Oefening baart kunst! 31 NOS op 3: minder frivool 32 Recensies 34 Beelstaal Jildou van der Bijl 36 Colofon 37 Raad voor de journalistiek 38 zwijgen over zelfdoding? Berichten over zelfdoding kan leiden tot imitatiegedrag. Daarom moeten media voorzichtig handelen, waarschuwt psychiater Cornelis van Houwelingen. Een algemene richtlijn voor journalisten zou hij toejuichen. Maar dat lijkt ver weg. Media varen hun eigen koers. Illustratie: Berend vonk portretfotograaf Joost van den Broek neemt zaterdag de 2e prijs in de categorie portretten van World Press Photo in ontvangst voor een fotoportret van de 16-jarige Russische matroos Kirill Lewerski. Voor het eerst van zijn leven heeft Van den Broek de lens op zichzelf gericht. Hij deed dit op verzoek van Villamedia die het een origineel idee leek de portretfotograaf een zelfportret te laten maken. Het resultaat ziet u op de cover. foto: joost van den broek v p r o V g i d s Asjemenou! h e t b e l a n g v a n d e b o o d s c h a p p e n (Michiel Vijselaar) Achtergrondartikel: Kan de publieke omroep zonder reclame? D E Z E G I D S I S V O O R A L L E V P R O - L E D E N! E E N G O U D E N B O E K J E (Peter Pontiac) Gebakken mannetjes, Gouden Boekjes bewerkt tot VPRO-televisieserie, V jaar vpro gids de bende van 4o 15 De VPRO Gids staat bekend om zijn spraakmaken de Hoe lang houdt het redactie - covers. Art-directors Beate Wegloop en Piet statuut met daarin opgenomen een Schreuders stortten zich de afgelopen maanden op onafhankelijke hoofdredacteur en 85 jaargangen van de VPRO Gids en selecteerden redactie nog stand bij de regionale de beste omslagontwerpen voor een boek. We zijn dagbladen van Wegener? Het altijd op zoek naar iets wat kortsluiting of een vonk bedrijf is tot op het bot verdeeld veroorzaakt. Dat mensen m zien liggen en denken: over de toekomst van de redacties. wat ligt daar nou? Een analyse. 6 mei villamedia magazine - 3

4 E X P E D I T I E B L A D E N M A K E N discover your talent Ben je schrijvend redacteur, zit je niet langer dan twee jaar in het vak en heb je talent en ambitie? Meld je dan aan voor de Expeditie Bladenmaken Deze redactionele ontdekkingstocht biedt dagelijks nieuwe, bijzondere ervaringen. Centraal staan het aanscherpen en verbreden van je journalistieke vaardigheden, het stimuleren van je creativiteit en het delen van je kennis en ervaring met kopstukken uit het vak. GEZOCHT: JONG, AANSTORMEND REDACTIONEEL TALENT (<2jr) 29 augustus / 2 september 2011 Geboden: een onvergetelijke 5-daagse Expeditie Bladenmaken SCHRIJF JE GRATIS IN! De Expeditie Bladenmaken duurt vijf aaneengesloten dagen van maandag 29 augustus tot en met vrijdag 2 september 2011, waarbij je overnacht in een hotel. Aan deelname zijn geen kosten verbonden. De inschrijving staat open voor schrijvende redacteuren, die in vaste dienst of als freelancer werkzaam zijn voor publieks- en opinietijdschriften, omroepbladen of sponsored magazines. Je hebt maximaal twee jaar werkervaring en vervult geen chef-functie. Belangstellenden kunnen een inschrijfformulier downloaden op of opvragen bij de NVJ via Voor meer informatie kun je telefonisch contact opnemen met Yvonne Dankfort, secretaris NVJ: De inschrijving sluit vrijdag 10 juni SELECTIE De selectie van de deelnemers geschiedt door de Commissie Onderwijsfonds Publiekstijdschriften (COP). Eind juni ontvang je per bericht of je tot de twintig gelukkige deelnemers behoort. De Expeditie Bladen Maken is een initiatief van de Commissie Onderwijsfonds Publiekstijdschriften (COP), waarin de NVJ en de Groep Publiekstijdschriften van het NUV zijn vertegenwoordigd.

5 Man & Paard Doekle Terpstra Bestuursvoorzitter van Hogeschool Inholland. De Inspectie van het Onderwijs typeerde een deel van de verstrekte diploma s bij Inholland als HBO-onwaardig. U heeft een aantal krantenkoppen verzameld. Ja, want daar heb ik me de afgelopen week buitengewoon aan gestoord. Sommige van die koppen zorgen ervoor dat een karikatuur van de werkelijkheid ontstaat. En het vervelende is: niemand neemt de verantwoordelijkheid voor koppen. Ja, die worden door de koppenmaker gemaakt, zeggen journalisten dan. Of door de eindredacteur. Ik vind dat bedenkelijk. De eerste kop stond in de Volkskrant: Gesjoemel Inholland groter. Als er iets uit het rapport van de inspectie naar voren komt, dan is het dat docenten te goeder trouw hebben gehandeld. Er is hier veel misgegaan, maar van gesjoemel is geen sprake. Ruim eerderde diploma s Inholland is onterecht, kopte NRC. Die kop suggereert dat het om eenderde van alle diploma s gaat. Maar de inspectie heeft alleen gekeken naar de zogeheten alternatieve afstudeerroute. Wij hebben duizenden diploma s in de reguliere route verstrekt waar niets mis mee is. De rest van dat artikel is helemaal niet zo slecht, het is alleen jammer dat de kop de discussie de verkeerde kant opstuurt. Het Nederlands Dagblad zette de volgende kop boven een artikel: Iemand van Inholland hoeven we niet. Ja, alsof werkgevers geen studenten van Inholland willen hebben. Maar uit ons eigen onderzoek blijkt nu juist dat werkgevers zeer tevreden zijn over onze stagiaires en afstudeerders. Journalist Hans van Willigenburg werkte enige tijd als docent op Inholland en schreef naar aanleiding daarvan een Zwartboek Inholland voor HP/De Tijd, een driedelige serie over een megalomane leerfabriek. Ik heb die artikelen gelezen en vond ze helemaal niet slecht. Wel verwijt ik Van Willigenburg dat hij is vertrokken bij de hogeschool op het moment dat het eerste deel van zijn serie werd gepubliceerd. Dat vond ik not done. Via Twitter heb ik een paar keer geopperd om met hem in discussie te gaan, maar daar heeft hij tot nu toe niet op gereageerd. GeenStijl nam uw voorganger Jos Elbers op de korrel, een van de grootste Inholland-graaiers die op kosten van de hogeschool een televisie in zijn auto zou hebben laten installeren. Deze hogeschool betaalt een hoge prijs voor het bestuurlijk gedoe uit het verleden en dat mogen de bestuurders van toen zich aanrekenen. Binnenkort worden de resultaten van een integriteitsonderzoek bekend en ik vrees dat er dan nog een mediagolfje over ons heen zal komen. In het hoger onderwijs is decennialang alles gericht geweest op grootgroter-grootst. Er stond een premie op het binnenhalen van zo veel mogelijk studenten en op het zo snel mogelijk doorleiden van die horden naar een diploma, schreef de Volkskrant. Ben ik het voor 100 procent mee eens. Maar laten we niet vergeten dat de politiek dit allemaal heeft gewild. Het zou niet eerlijk zijn om de schuld volledig in de schoenen van de schoolbestuurders te schuiven. Raymond Krul mei villamedia magazine - 5

6 Nieuws in Beeld Wim van Sinderen: Terwijl een bukkende Pippa met strakgetrokken achterwerk de enige frivoliteit was tijdens het Britse koninklijk huwelijk wat meteen de oprichting van de Facebook fanpagina Pippa Middleton Ass Appreciation Society tot gevolg had (en in twee dagen likes ) kunnen erotomanen in ons land zich elk jaar weer verheugen op het superhogehakkengala van de prinsessen tijdens Koninginnedag. Ondanks de vaderlijke waarschuwingen van de burgemeester dit keer, trotseerden de deftige dames met succes de verzwikkende Limburgse maaskeitjes. Merlin Daleman van NRC Handelsblad (grote foto rechts) en een amateur via de RTL Nieuws-site zoomden graag in op de stiletto s van onder anderen Mabel, die een voorproefje gaf van Victor & Rolf s Pre Fall Collection Dat is wat anders dan Lady Cameron die een dag eerder op Van Haren gelijkende platform sandals (een Aldo- aanbiedinkje van nog geen 60 euro) Westminster Abbey binnenstiefelde. Uit een groep van elf deskundigen kiest elke twee weken één persoon zijn Nieuws in Beeld. Deze keer Wim van Sinderen, Conservator Fotomuseum Den Haag en bestuurslid Zilveren Camera. Met dank aan Willemijn van der Zwaan. 6 - villamedia magazine - 6 mei 2011

7 6 mei villamedia magazine - 7

8 Aftrap Top 10 van censuurtechnieken Journalisten zijn steeds afhankelijker van internet en digitale hulpmiddelen. Volgens een CPJ-rapport is deze technologie in veel gevallen gelijkwaardig aan de technieken die sommige landen gebruiken om persvrijheid te onderdrukken. 1: sites blokkeren en het opsporen van anti-censuursoftware. 2: sitefiltering tijdens strategische momenten door een DOS-aanval. 3: restrictief toegang verlenen tot internet. 4: door de staat gerunde telecombedrijven. 5: sites van ballingen blokkeren. 6: mails met schadelijke software versturen. 7: stelen van inlogcodes door valse sites te creëren. 8: internettoegang afsluiten. 9: 0psluiten van bloggers en journalisten. 10: geweld tegen journalisten. (TV) uit de journalist van check dubbelcheck Muziek voor konijnen Peiling De werkgevers in de dagbladsector willen de salarissen voor journalisten ook de komende jaren bevriezen. TERECHT. Het gaat slecht in de branche en dus moeten ook journalisten salaris inleveren om de winst op peil te houden. Terecht 41% Onterecht. De uitgevers betalen ook meer voor bijvoorbeeld papier. Bezuinigen op loon is uiteindelijk inleveren van kwaliteit. onterecht 59% Illustratie Berend Vonk Last van konijnen op het voetbalveld? Probeer ze weg te jagen met een stukje muziek. Omroep Flevoland berichtte daar op 10 februari over. Het bericht werd vervolgens door De Telegraaf, NU.nl en het AD opgepikt. Voetbalclub ASV Dronten vroeg bij de gemeente om een jachtvergunning. Een konijnenplaag teisterde de velden van de voetbalclub en de vereniging wilde hier iets aan doen. De gemeente Dronten was het eens met een jachtvergunning, maar de provincie oordeelde anders. Er waren andere manieren om de konijnenplaag te bestrijden. Zo zouden de hekken rond het veld verhoogd kunnen worden, de konijnengaten in het veld opgevuld kunnen worden met zand en er was dus de tip om de konijnen s nachts weg te jagen met muziek. Tom Hoppenbrouwer, clubbeheer der van de buitenaccomodaties: Ondanks het tegenvallende provincieadvies ben ik blij met de daarop ontstane mediaaandacht. Voor onze voetbalclub werkt deze aandacht positief. Zo kwamen er via de radioshow van Giel Beelen allerlei tips van luisteraars binnen om de konijnenplaag de baas te worden. Henri Kuipers, woordvoerder van de provincie Flevoland: Met zo n zwakke nieuwsaanleiding vinden wij het jammer dat veel media onze muziektip in het konijnenbericht overnemen. Gelukkig zijn er ook uitzonderingen: het Jeugdjournaal wilde ook een item maken over het konijnennieuws, maar zag daar vanaf toen ze ons verhaal hoorden. Rob Woning, journalist Omroep Flevoland: Voor Omroep Flevoland is de konijnenkwestie een leuk onderwerp geworden om luchtig over te berichten. Ook staan wij nog steeds achter het bericht. Ik heb als journalist het verhaal van de accommodatiebeheerder gehoord en met eigen ogen de adviesbrief van de provincie kunnen lezen. (FHJ/Jeroen Lesuis) 8 - villamedia magazine - 6 mei 2011

9 AGENDA 9 mei uur, Pakhuis De Zwijger, Piet Heinkade 179, Amsterdam. De Donkere Kamer. Een avond fotografie en de nieuwe fotografieprijs De Gouden Grijns. Een nieuwe jaarlijkse prijs die wordt uitgereikt aan de fotograaf van de grappigste foto van het afgelopen jaar. 10 mei 20:00 uur, Beeld & Geluid, Mediapark, Hilversum. Debat: Hoe informeert de publieke omroep? Met Jan de Jong, Marc Josten, Caroline van de Heuvel, Nico Haasbroek en Ad van Liempt. Het debat staat onder leiding van Clairy Polak. Aanmelden via o.v.v. Omroepdebat. Taal Uitnodigen voor/op een feest Zowel voor als op is correct in een zin als Niet alle Britse oudpremiers waren uitgenodigd voor/op de bruiloft van William en Kate. Uitnodigen voor kan worden gebruikt bij een bijeenkomst, bezoek of gesprek. Wij nodigen u uit voor een sollicitatiegesprek. De combinatie uitnodigen op past goed bij bijvoorbeeld feesten, maar meestal is uitnodigen voor in zo n geval ook mogelijk. Wie nodig je allemaaluit op/ voor de receptie? Willem- Alexander en Máxima waren wel uitgenodigd op/voor de bruiloft. In uitgenodigd voor de bruiloft is voor de bruiloft voorzetselvoorwerp; voor is het vaste voorzetsel dat bij het werkwoord uitnodigen past. Bij uitgenodigd op is het verband tussen het werkwoord en het voorzetsel net iets losser. Op de bruiloft is een plaatsbepaling: het geeft de plaats aan waar de gasten verwacht worden.. Bron: Taalpost Het is slecht gesteld met de persvrijheid in de wereld. Dat laat de jaarlijkse monitor van Amerikaanse non profitorganisatie Freedom House zien. De organisatie beoordeelde 196 landen en constateerde dat slechts in 68 landen het woord vrij valt te plakken op de persvrijheidssituatie. Daaronder overigens ook Nederland. Voor 65 landen is de omschrijving gedeeltelijk vrij de juiste omschrijving en voor 63 landen geldt de kwalificatie niet vrij. De laatste vijf jaar kachelt de persvrijheid wereldwijd achteruit. Er zijn wel verschuivingen (zo gaat het iets beter in delen van de voormalige Sovjet Unie en weer slechter in Rusland zelf en Mexico), maar per saldo is de trend negatief. Nog steeds woont slechts één op de zes mensen in een land met persvrijheid. Nu al is zichtbaar dat de monitor over 2011 verschillende verschuivingen zal laten zien. Met name de politieke onrust in Noord-Afrika en de Arabische landen heeft zijn positieve en negatieve gevolgen voor de persvrijheid. Zelfs in Nederland gaat het desondanks niet lekker, betoogde journalist Brenno de Winter bij de bekendmaking van de cijfers. Hij hekelde bijvoorbeeld het werk van voorlichters die journalisten weghouden van de bron. Uit de Nederlandse persvrijheidsmonitor, overigens op een andere manier samengesteld dan de internationale, blijkt dat Nederland wel risico s loopt, ondanks de hoge scores. Er is een spanning tussen privacy en persvrijheid. Doorgeslagen bescherming van de privacy gaat ten koste van de persvrijheid, betoogde Wouter Hins van de Universiteit Leiden. Zo wil het Kabinet het heimelijk opnemen gaan verbieden. Ook het afsluiten van websites wordt mogelijk in de nieuwe Wet versterking bestrijding computercriminaliteit opgenomen. Hins voorspelt dat als de wet ongeschonden door het parlement komt, Nederland vast en zeker gaat dalen op de ladder van de persvrijheid. Daar waar Nederland nu 0 punten heeft, mag ons land toch zeker op een paar minpuntjes gaan rekenen. (DR) 11 mei 20:00 uur, De Rode Hoed, Keizersgracht 102, 1015 CV, Amsterdam. Een hommage aan H.J.A. Hofland. Oud-collega s spreken over zijn beginjaren, historici en politici discussiëren over zijn nalatenschap en vrienden halen herinneringen op. 13 mei 16:00 uur, Mediamatic Bank, Vijzelstraat 68, Amsterdam. Masterclass met GeenStijl. Leer kritisch (asociaal), lollig (leedvermaak) en cynisch (gemeen) schrijven met Bert Brussen en Johnny Quid van GeenStijl. Deze workshop is een onderdeel van de Pièce de Résistance tentoonstelling. Prijs 50. Aanmelden via 13 mei, 17:00 uur, Jenaplanschool hoek van de Kerkstraat en de Biltstraat, Utrecht. Reünie voor iedereen die ooit les heeft gehad of gegeven in het eerste onderkomen van de School voor de Journalistiek, aan de Palmstraat 22 in Utrecht. Toegang 25. Overmaken naar bankrekening van GJM Wijnhoven o.v.v Palmstraat reünie. 6 mei villamedia magazine - 9

10 Media zwijgen zelfmoord d Berichten over zelfdoding kan leiden tot imitatiegedrag. Daarom moeten media voorzichtig handelen, waarschuwt psychiater Cornelis van Houwelingen, die op vrijdag 17 mei promoveert op het onderwerp suïcide op het spoor. TEKST Bart Ebisch illustratie Berend Vonk Bij de hulpdiensten stond de telefoon roodgloeiend toen vorig jaar acteur Anthony Kamerling zelfmoord pleegde. Hoogleraar psychologie Ad Kerkhof waarschuwde in de Volkskrant voor een golf aan zelfdodingen. Er was inderdaad sprake van een toename, zegt psychiater Cornelis van Houwelingen, die wijst op een verband met de publicaties. Dat er imitatie-effecten zijn na media-aandacht is een goed gedocumenteerd feit. Hoe dat precies in zijn werk gaat, begrijpen we nog niet goed. Daarom is mijns inziens terughoudendheid op zijn plaats. Er zijn significante voorbeelden die Van Houwelingen gelijk lijken te geven. Een nieuwe krant in Taiwan wilde een positie veroveren door zeer intensief te berichten over zelfdodingen met bijbehorende foto s. Andere kranten gingen hetzelfde doen, in een poging hun marktaandeel op peil te houden. Het gevolg was dat het aantal zelfdodingen toenam. Het tweede voorbeeld komt uit Oostenrijk. De media daar berichtten langere tijd intensief over zelfdodingen op metrosporen. Het aantal zelfdodingen nam toe. Toen de berichtgeving werd teruggeschroefd op verzoek van hulpverleners nam het aantal zelfmoorden af met 75 procent, aldus Van Houwelingen. De psychiater analyseert op verzoek de berichtgeving over een recente gebeurtenis vorige week. In België pleegde een jongen van 12 jaar zelfmoord. De tiener leed erg onder de scheiding van zijn ouders. Het Laatste Nieuws (HNL) ging met de primeur aan de haal en bombardeerde het nieuws tot opening van de krant. 12-jarige verhangt zich omdat hij scheiding niet kan verwerken, met op pagina 4 een vervolg, met de nodige details en inclusief een foto van hulpverleners bij de ouderlijke woning van de jongen. Tot slot meldde HLN naam en telefoonnummer van een hulpverlenende instantie. Het Belang van Limburg (HBVL), die de scoop miste, koos de volgende dag voor een andere insteek. Uitgebreid ging de krant in op de hulpverlening, met tips voor ouders over de opvoeding. Van Houwelingen geeft HLN een 3 voor de berichtgeving, HBVL een 8. Het artikel in HBVL vond ik zorgvuldig en informatief. Ook het kader bevatte relevante informatie, waarmee een lezer toegerust wordt met bagage waarmee hij/zij beter dergelijke problematiek het hoofd kan bieden. Het artikel van HLN vond ik te gedetailleerd, met verwijzingen naar emoties. Het biedt voor jonge lezers veel aanknopingspunten voor identificatie en weinig steun voor hulp, behalve dan de uiterst summiere verwijzing naar de hulplijn. Een foto van politie of hulpverleners voor de deur van de woning is onnodig dramatiserend. 12 procent van het aantal suïcides in Nederland vindt plaats op het spoor. Doel is om het aantal zelfdodingen vorig jaar waren het er tweehonderd zoveel als mogelijk terug te dringen. Daar hoort een prudente berichtgeving bij, zegt woordvoerster Anna Kodde van spoorbeheerder Prorail. We realiseren ons dat er over geschreven wordt. Een suïcide op het spoor vindt vaak plaats voor het oog van publiek en treft veel mensen. Teveel aandacht in de media over het spoor als succesvol middel voor zelfdoding kan echter kopieergedrag in de hand werken en dat willen we voorkomen. Kodde is over het algemeen te spreken over de terughoudende opstelling van media. Als er een ongeval heeft plaatsgevonden en wij kunnen bevestigen dat het suïcide betreft, dan berichten media er meestal niet over. Regionale omroepen geven vaak wel de vertraging aan, met de vermelding aanrijding met persoon, want reizigers moet je natuurlijk wel informeren. De regionale pers stelt vragen over suïcidecijfers in regio s, provincies, steden zodat daarmee risicolocaties in beeld komen. Die cijfers geven wij niet, omdat het in beeld brengen van risicolocaties imitatiegedrag in de hand kan werken. Psychiater Van Houwelingen en Kodde wijzen op het bestaan van mediarichtlijnen wereldwijd, opgesteld door instanties, zoals de Ivonne van de Ven Stichting in Nederland. Wanneer bijvoorbeeld een bekend persoon zelfmoord pleegt, is het goed om aandacht te besteden aan de mogelijk behandelbare psychische problemen van de overledene, stelt de stichting. Van Houwelingen: Mensen met psychische problemen identificeren zich met slachtoffers. Een sensationeel bericht in de krant kan het laatste zetje betekenen. Kranten zouden zelfdoding in een maatschappelijke context moeten plaatsen, met aandacht voor hulpverlening in plaats van details. Een algemene richtlijn voor journalisten zou ik toejuichen. Dat laatste lijkt ver weg. Mediabedrijven varen hun eigen koers. De stelregel luidt dat ze zelfmoord niet melden, tenzij. Dat tenzij staat voor tal van uitzonderingen. Het Algemeen Dagblad schrijft tegenwoordig vaker over zelfmoord dan vroeger villamedia magazine - 6 mei 2011

11 ood, tenzij... De nieuwsstroom is veranderd, schetst hoofdredacteur Peter de Jonge het verschil. We leven in een compleet andere tijd. Met de komst van sociale media ligt het nieuws meteen op straat. Daar kun je als krant de ogen niet voor sluiten. Ook is zelfmoord niet meer zo n groot taboe. De samenleving is opener geworden. De Jonge kent de onderzoeken waarin wordt gewaarschuwd voor imitatiegedrag. Het is net zo bewezen als onbewezen. Neem die jongen van 21 die van de Toren van Pisa sprong. Een toeristische trekpleister. Het incident is door zoveel mensen gezien. Dat wij als krant mensen op een idee brengen door erover te berichten, vind ik echt te ver gaan. Hij haalt het voorbeeld aan van een vader die zich met zijn twee kinderen voor de trein gooit. Een hoop beroering tot gevolg. Twitter staat er meteen vol van. Dan kun je als krant toch niet zeggen, daar berichten wij niet over? Onnodige details laten we daarbij achterwege, het moet immers geen handleiding worden, en ook met foto s zijn we terughoudend. Het is telkens opnieuw een afweging maken. Soms wordt er een verkeerde beslissing genomen, geeft De Jonge toe. Een paar maanden geleden gaf de politie een AMBER Alert uit over een vermiste vrouw. Dat was door veel mensen gelezen. De vrouw had een eind aan haar leven gemaakt. Dat hebben we gemeld, met foto waarop te zien is dat een metalen kist in de lijkwagen wordt geschoven. De familie reageerde geschokt, vanwege de confronterende foto. Zo n foto moet een wezenlijke aanvulling vormen op het bericht. Dat was in dit geval niet zo. We hebben dan ook onze excuses aangeboden aan de familie. Hart van Nederland (SBS) kreeg vorig jaar fikse kritiek te verduren na een bericht in het Noord-Hollands Dagblad over een vermeende golf van zelfmoorden in Andijk. De gemeente organiseerde een bewonersbijeenkomst in een poging om de rust te herstel- len. Op dat moment trok een cameraploeg van SBS door het dorp om jongeren te interviewen. Hoofdredacteur Marc van der Ree. Ik snap dat mensen geschrokken waren. Op dat moment komt nieuws heel erg dichtbij. Als je er verder vanaf staat is het een andere discussie. Hetzelfde geldt voor mensen die ongewild in het nieuws komen, bijvoorbeeld door een ernstig ongeluk. Voor nabestaanden zijn de beelden confronterend, maar het is wel nieuws. Hart van Nederland heeft geen richtlijnen, zoals het Algemeen Dagblad die wel heeft. Bij ieder incident wordt er gewikt en gewogen. Van der Ree: Ik gelooft niet in copycat-gedrag, maar we houden er wel rekening mee in onze berichtgeving. De redactie maakt telkens zijn eigen ethische afweging. Over de zelfmoord van Kamerling werd zoveel gesproken, dat automatisch het privé-karakter werd overstegen. Bij een anoniem persoon was dat anders geweest. Maar het is wel weer nieuws als een anoniem iemand voor de trein springt op een plek waar veiligheidsmaatregelen zijn genomen om suïcide juist te voorkomen. Een zelfmoord in een gevangenis is geen nieuws, wel als de zelfmoord samenhangt met mensonterende toestanden. De redactie voelt zich opgejaagd door de sociale media, beaamt Van der Ree. Toch probeert Hart van Nederland zoveel mogelijk zijn eigen koers te varen. Neem de uitgeprocedeerde asielzoeker die zichzelf in brand stak op de Dam. De beelden van de man in vlammen circuleerden volop op internet. Wij hebben die niet uitgezonden. Wat dat betreft zie ik een duidelijk verschil. Op internet zoeken mensen gericht naar informatie. Op televisie kun je er stom toevallig mee geconfronteerd worden. Dat vonden wij niet kies. Daarom kozen wij voor beelden van de hulpverleners. Meer informatie over richtlijnen: tinyurl.com/5vx6j9k 6 mei villamedia magazine - 11

12 Wat ligt daar nou? 85 jaar VPRO Gids De VPRO Gids staat bekend om zijn spraakmakende covers. Art-directors Beate Wegloop en Piet Schreuders stortten zich de afgelopen maanden op 85 jaargangen van de VPRO Gids en selecteerden de beste omslagontwerpen voor een boek. We zijn we altijd op zoek naar iets wat kortsluiting veroorzaakt. TEKST Linda Nab foto truus van gog Een belachelijk boekje was het. Althans, in de woorden van Boudewijn Paans, de exreclameman die begin jaren 70 werd aangetrokken als hoofdredacteur van de VPRO Gids en daar 25 jaar zou blijven. Hij had de baan al in zijn zak toen hij besloot de gids eens te kopen. Het beviel m niet bepaald. De prioriteiten van de VPRO destijds nog een C-omroep lagen duidelijk niet bij het bastaardje op A5- formaat. Eigenlijk mocht er alleen maar in dat het Achtuur Journaal om acht uur begon, zegt Paans in het boek VPRO Gids Covers, dat de huidige art-directors Beate Wegloop en Piet Schreuders hebben samengesteld. Het koffietafelboek neemt ons mee langs de hoogtepunten uit 85 jaar coverbeleid van de VPRO Gids (tot 1974 Vrije Geluiden) en vertelt en passant de geschiedenis van de omroep zelf, die dit jaar ook 85 jaar bestaat. Een bastaardje is de gids al lang niet meer. Volgens Schreuders de verdienste van Paans, die daar in de jaren 70 hard voor heeft geknokt. De VPRO Gids is sindsdien uitgegroeid tot een volwaardig onderdeel binnen de omroep en onderscheidt zich vaak van andere bladen door spraakmakende covers. Ze zijn onconventioneel, tegendraads, inventief of grappig. Soms schuren ze en worden grenzen opgezocht. Zo deed een coverontwerp over het belang van reclameboodschappen uit 2002 stof opwaaien. Twee weken na Pasen prijkte een aan het kruis genagelde Loekie de Leeuw op de voorkant van de voorheen vrijzinnig protestantse gids. Covertekst: Asjemenou! Daar was niet iedereen van gecharmeerd. Maar experimenteren moet, schrijft de huidige hoofdredacteur Hugo Blom in een inleiding op het boek. Wat je lezers daar ook van vinden. Kortsluiting Wegloop: Experimenteren is niet alleen iets van de gids; het is een houding die je binnen de hele VPRO terugziet. We houden ervan om onderwerpen net even anders te benaderen dan anderen, van een andere kant te belichten. Misschien is het resultaat soms een beetje controversieel, maar we doen het daar niet om. Schreuders: Die Loekie aan het kruis vond ik bijvoorbeeld alleen maar heel erg grappig. Loekie was het symbool van tv-reclame. En Het is eigenlijk een geniaal format: geen format een symbool mag je best wel eens aan een kruis hangen. Een kruis is immers een algemeen aanvaard, visueel symbool. Het idee was echt niet: laten we Jezus eens belachelijk maken. Wel zijn we altijd op zoek naar iets wat kortsluiting of een vonk veroorzaakt. Dat mensen m zien liggen en denken: wat ligt daar nou? Dat was zeker het geval in 2009, toen de gids een getekende Carice van Houten in pin-up pose op de cover zette. Geheel in stijl besloot Schreuders er de titel Film Fun boven te zetten in de jaren 20 een bekend filmblad. Schreuders: Er stond ook wel VPRO Gids op, maar heel klein. Er waren winkelmedewerkers die toen Betapress hebben gebeld dat ze de VPRO Gids niet hadden ontvangen. En dat het vreemd was omdat ze wel het blad Film Fun hadden gekregen, terwijl ze dat niet hadden besteld. Voor de verkoop blijken zulke acties de VPRO Gids lag vaker vermomd in de schappen niet uit te maken. Die nummers worden in de losse verkoop even goed verkocht als anders. Het zijn heel andere plaatjes dan de omslagen uit het begin tot halverwege de vorige eeuw. In 1926 was de cover zelfs nog een vrijplaats voor adverteerders. Zo stond op de allereerste omslag een advertentie voor hoe toepasselijk radio-onderdelen. Later zien we veel kerken voorbijschuiven en in de lente: lammetjes villamedia magazine - 6 mei 2011

13 6 mei villamedia magazine - 13

14 Schreuders: Vooral in de jaren 50 maakten ze in het voorjaar vaak een cover met een lammetje erop. Of een veulentje, of takken met bloesem. Dan was de lente begonnen. Nu kun je dat niet meer doen maar als ik het zie vind ik het eigenlijk best verfrissend. Wegloop: Sinds de jaren 70 en 80 zijn we zo gewend geraakt aan ironie, aan de knipoog en de dubbele bodem, dat mensen gaan zoeken naar het grapje als we nu een veulentje op de cover zetten. Schreuders: Ik heb er dit jaar wel even mee gespeeld, maar het kan echt niet meer. Geen format? De redactie van de VPRO Gids heeft nooit met vaste ontwerpers gewerkt. In plaats daarvan verzamelt ze sinds jaar en dag constant gerenommeerde ontwerpers en nieuw jong talent om zich heen. In het verleden waren de opdrachten die ze kregen vaak haastklussen die slecht betaald en slecht gebrieft werden, zo blijkt uit de verhalen in het boek. Een opdracht voor de VPRO Gids begon altijd met een telefoontje van Paans: Ik heb iets leuks voor je, maar het moet wel heel snel af, memoreert ontwerper Henry Cannon. Meer informatie kreeg je niet, je kon soms in Hilversum een videootje komen kijken. Ebbo Clerkx, de grafisch vormgever met wie hij vaak samenwerkte vult aan: Het is eigenlijk een geniaal format: geen format. Zo ver als Clerkx willen Wegloop en Schreuder niet gaan. Bovendien is de werkwijze in de loop der jaren ook enigszins aangepast. Idealiter krijgen ontwerpers tegenwoordig twee weken de tijd om met een omslagontwerp te komen, in de praktijk zijn het vaak tien dagen. Wegloop: Ik maak briefings, en ze moeten altijd schetsen aanleveren zodat we het ontwerp in een tussenfase kunnen zien. Het komt regelmatig voor dat we zeggen: Zo willen we het niet. Hoe ze het wel willen, en wat die typische VPRO Gids look and feel bepaalt? De art-directors vinden het een lastige vraag. Wegloop denkt er even over na en haalt dan haar schouders op: Dat is omdat wíj m hier maken. Het VPRO Gids Coverboek wordt gepresenteerd op 29 mei, als het 85-jarig bestaan van de VPRO wordt gevierd. Het boek laat in vogelvlucht 85 jaar aan coverontwerpen zien, en bevat ontwerpen van onder anderen Albert Hahn, Piet Mareé, Jaap Drupsteen, Piet Schreuders, Fiep Westendorp en Jan Wolkers. Het boek kost 24,95 en is alvast te reserveren in de VPRO webwinkel. Frederique de Jong De gasten Morgen zijn we er weer met actuele gasten, zegt Jeroen Pauw. Ja, dat is je geraden ook, je maakt een nieuwsprogramma! Misschien spreekt uit deze afsluitende opmerking eerder een wens en is het een bezwering die moet zorgen voor goede gasten. Want dat is waar het in ons vak allemaal om draait: gasten die ertoe doen. Mensen die in het nieuws zijn of die iets zinnigs kunnen zeggen over anderen die in het nieuws zijn. Klinkt vrij simpel. Meestal gaat het goed. Maar onlangs dacht ik even dat er voor het eerst in de geschiedenis van het programma Mediazaken geen uitzending zou komen omdat alle lijntjes doodliepen. Desperaat belden wij in het rond. Plotseling waren alle strenge eisen verdwenen. We waren zelfs bereid om het over de toekomst van de kranten te hebben met mensen die niet echt bij een krant werken. How low can you go? Wij bestaan bij de gratie van gasten die tegen een stootje kunnen en zich niet beklagen over het feit dat wij hen poeslief opbellen en na gebruik wegwerpen. Als een lege aansteker. Met Mediazaken kwam het op het laatste moment goed. De uitzending ging uiteindelijk over de tijdschriftenbranche. En de gasten (die ertoe deden) waren zowaar bereid om aan het eind van Goede Vrijdag nog op te komen draven. Het discussieprogramma Peptalk, waar de luisteraars inbellen, is wat dat betreft een stuk overzichtelijker: als er niemand belt heb je geen programma. Gelukkig blijft die nachtmerrie ons vrijwel altijd bespaard. Maar op de pareltjes kun je alleen maar hopen. Laatst was het geluk weer eens aan mijn kant toen het ging over de speech van publicist Grimbert Rost van Tonningen, zoon van, die op 4 mei speecht in Culemborg. De stelling was: Ook kinderen van NSB ers mogen spreken op 4 mei. Het liep storm. Typisch een onderwerp waar iedereen een mening over heeft. Het werd pas echt interessant toen er een mevrouw van 78 belde. Op mijn scherm stond: is zelf kind van NSB ers. Het gevoel dat er dan door je heen gaat: een gast die ertoe doet! Je zou er een moord voor doen. Prachtig. Met kippenvel luisterden wij naar haar. Zij was na de oorlog getrouwd met een Joodse man. Zij zei hem dat zij had verkeerd in kringen van NSB ers maar durfde hem de hele waarheid niet te vertellen. Maar hij nam haar zoals zij was. Pas na veertig jaar kwam het hoge woord eruit. En nu belde zij zelfs op naar de radio. Zij wilde haar verhaal kwijt. Zo zit het natuurlijk! Niks gebruiken, niks wegwerpen. Het werkt twee kanten op. Wij doen wel degelijk iets terug voor de gasten. Wij geven ze een podium en zetten de schijnwerpers aan. Dat is natuurlijk de reden waarom dit systeem al zo lang stand houdt. Wat een opluchting. Frederique de Jong is presentator BNR Nieuwsradio villamedia magazine - 6 mei 2011

15 Bende van 40 uit elkaar Hoe lang houdt het redactiestatuut met daarin opgenomen een onafhankelijke hoofdredacteur en redactie nog stand bij de dagbladen van Wegener? Het bedrijf is tot op het bot verdeeld over de toekomst van de redacties. Een analyse. TEKST Bart Ebisch foto tom van dijke/wugo Journalisten vormen een onderdeel van het verdienmodel dat het nieuwe Wegener heet. Niet langer mag de redactie een kostenpost zijn. Laat staan haar eigen koers varen. Om dat te bereiken, kan de functie van hoofdredacteur vervallen. Een redactiestatuut is niet meer nodig. Een tijd lang dachten journalisten binnen Wegener dat het zo n vaart niet zou lopen. Uitlatingen van David Montgomery, topman van grootaandeelhouder Mecom, werden op dat punt met een korrel zout genomen. Inmiddels weten de journalisten beter. De strijd om de macht over de redactie is in volle gang en wordt aangevoerd door Truls Velgaard, de nieuwe topman van Wegener, nog aangesteld door de inmiddels ontslagen Montgomery. Jongste aanwijzing van de machtstrijd: een brief van regio oost-directeur, Gerda Bastet, aan hoofdredacteur van De Stentor, Alex Engbers. Of hij geen kritiek meer wil leveren op Wegener en Mecom. Engbers nam vorig jaar als voorzitter van het college van Wegenerhoofdredacteuren geen blad voor de mond. Mecom heeft ons niets gebracht, verzuchtte hij tegenover Villamedia magazine. Hij deed dat in een periode dat veertig topmanagers binnen Wegener zich verzetten tegen de koers van moederbedrijf Mecom. ICT uitbesteden richting India en al het geld zetten op internet werd bestreden. Wegener-baas Joop Munsterman sneuvelde in die strijd. De komst van de nieuwe man, Velgaard, leverde een nieuwe ronde van verzet op. Zowel Engbers als Bastet maakten onderdeel uit van de bende van 40. Maar de bordjes zijn verhangen. Bastet is nu lid van het directieteam en verantwoordelijk voor de regio oost (Tubantia, De Stentor en De Gelderlander). Daarnaast is zij interim-uitgever/directeur bij De Stentor. Daarmee is ze toegetreden tot het kamp van Velgaard. En dus pakt Bastet nu Engbers aan. Hoofdredacteuren moeten hun mond houden. Het is Engbers binnen Wegener op weinig steunbetuigingen komen te staan, daarvoor is de broederschap te verwaaid. De redactie van De Stentor staat wel pal achter zijn hoofdredacteur. Het redactiestatuut is heilig en daar hoort een hoofdredacteur bij die vrijelijk zijn mening kan geven, diende de redactieraad Bastet van repliek. Nu deed Engbers zijn uitspraken toen hij nog woordvoerder was namens alle hoofdredacteuren van Wegener. Waarom maanden later een waarschuwingsbrief sturen? Dat heeft alles te maken met de situatie waarin het krantenconcern verkeert. Wegener bereidt zich voor op een rigoureuze koerswijziging en kan daarbij kritische geesten als Engbers niet gebruiken. De brief past in het streven van Mecom om redactiestructuren in Nederland af te breken. Welke kant het uit moet, lieten Montgomery en Annemieke Besseling (tijdelijk directeur Brabants Dagblad en Eindhovens Dagblad) beiden los van elkaar in Villamedia magazine eerder doorschemeren. Montgomery ziet niets in het redactiestatuut en Besseling verklaarde dat een combinatie van hoofdredacteur en uitgever in de naaste toekomst een optie is. Achter gesloten deuren heeft ze laten weten het nieuwe model het liefst zo snel mogelijk te willen invoeren bij alle Wegener-kranten. Alex Engbers De achterliggende gedachte is duidelijk. De hoofdredacteur stuurt twee keer zoveel mensen aan dan de uitgever, die niet veel te doen heeft. Kun je beide functies en daarmee inhoud, oplage én mogelijk sales niet samenvoegen? De vraag stellen is hem beantwoorden. Hoofdredacteuren die de nieuwe lijn niet steunen, wordt de mond gesnoerd of vervangen. Interims leiden inmiddels de kranten. John van den Oetelaar is al langer waarnemend hoofdredacteur bij het Eindhovens Dagblad dan hem lief is. Ton Rooms vervult die rol tijdelijk bij het Brabants Dagblad, nu Besseling tijdelijk is benoemd tot directeur van beide Brabantse kranten. En Bastet is zoals gezegd interim-uitgever/ directeur van De Stentor. De ondernemingsraden kunnen er gif op innemen dat weldra een voorstel op tafel komt tot een structuurwijziging, zeker nu de malaise bij de kranten 10 procent advertentieverlies vergeleken met vorig jaar aanhoudt. De vraag is of redacties het tij kunnen en willen keren. Alex Engbers en Gerda Bastet wilden inhoudelijk niet reageren. 6 mei villamedia magazine - 15

16 OSM Burgemeester Bruls in de fout met embargo Een akkefietje tussen burgemeester Hubert Bruls van Venlo en de redactie van Dagblad de Limburger in het Maasstadje is hoog opgelopen. De krant hield zich vorig jaar niet aan het embargo over de uitreiking van de lintjes met Koninginnedag, beloofde geen beterschap en kreeg dit jaar voor straf de namen van de gedecoreerden pas achteraf. En dat zal volgend jaar wederom gebeuren, bromt Bruls op voorhand. Het moet niet zo zijn dat de krant wel de informatie onder voorwaarden accepteert en daarna toch publiceert. Dat is de schending van een afspraak. Dat vind ik zéér onzorgvuldig. De gemeente Venlo deelt de lintjes uit verspreid over twee dagen, op 28 en 29 april, omdat het er zoveel zijn. De media krijgen de namen vooraf, mits ze plechtig beloven niet voor 29 april uur stipt te berichten over de gedecoreerden. Vorig jaar ging het mis. Een 80-jarige mevrouw, die nog altijd les geeft in een peuterspeelzaal, kreeg op 28 april een lintje. De volgende ochtend prijkte de gedecoreerde prominent in de krant, compleet met foto. Redactiechef Kitty Borghouts: Het hele dorp, inclusief fanfare liep uit. Bovendien was het lintje uitgereikt. Je kunt het als regionale krant niet maken om dat de volgende dag niet te melden. Woordvoerder Max Timp van Venlo: De regeling geldt sinds jaar en dag. We hebben de redactie er nooit over gehoord, tot vorig jaar dan. Borghouts: Dat klopt. We hebben er nooit moeilijk over gedaan. Zo n lintje is niet wereldschokkend. Normaal sturen we er ook geen journalist met fotograaf op af. De mevrouw van vorig jaar maakte alles anders. Als je erover nadenkt, is het een rare regel, waar we vanaf willen. In de gemeente Bergen werden ook op 28 april lintjes uitgereikt. Die hadden we de volgende dag keurig in de krant staan. Burgemeester Bruls piekert er niet over om water bij de wijn te doen. Vanuit Den Haag is de gemeenten opgelegd dat de lintjes pas op 29 april om uur bekend mogen worden gemaakt. Ik ga die afspraak niet schenden. Wat Bergen doet, moet Bergen weten. Dat checken we even bij het ministerie van Binnenlandse Zaken. Woordvoerder Vincent van Steen komt met een pijnlijke conclusie voor de burgervader. De lintjes mogen niet voor 29 april worden uitgereikt. Dat is zonder overleg met het ministerie toch gebeurd in Venlo. De burgemeester heeft niet gehandeld conform de gemaakte afspraak en hij had de krant geen embargo mogen opleggen. bart ebisch We gaan wel eens samen naar de film en Jeroen is de eerste bij wie de tranen over de wangen rollen Paul Witteman over Jeroen Pauw, in De Telegraaf, 23 april 2011 TRANSFERS Marcel Gelauff wordt de opvolger van Hans Laroes als hoofdredacteur van NOS Nieuws. Gelauff, tot op heden plaatsvervangend hoofdredacteur, begint op 1 juli. Hij werkt sinds 2003 bij de NOS. Ruud Hollander is naast Martine Kamsma co-hoofdredacteur van Hollands Diep geworden. Hij was eerder hoofdredacteur van onder meer Rails, Psychologie Magazine, Yoga Magazine en Happinez. Van de laatste drie titels is Hollander nog steeds uitgever/creative director. Robbert Ammerlaan blijft als founding editor bij Hollands Diep betrokken. Sinds 1 mei is Peter Leemeijer hoofdredacteur bij de lokale omroep RTV Amstelveen. Daarnaast blijft hij werkzaam als journalist bij de Wereldomroep. Jan Tromp stopt met het maken van televisie en keert terug naar de Volkskrant. Na dit televisiseizoen, dat eind augustus afloopt, stopt hij. Het Uitgesproken-format, waarin ook WNL en EO deelnemen, houdt dan ook op te bestaan. Het is niet gelukt om de arbeidsverhouding te herstellen en daarom heeft de Volkskrant ombudsman Thom Meens in stilte ontslagen. Dat meldt NRC. Het dagblad had om ontbinding van de arbeidsovereenkomst gevraagd. Het conflict begon toen Meens half december niet zomaar akkoord ging met het eerder beëindigen van zijn functie als ombudsman. De kantonrechter was kritisch op het ontslag door de krant en oordeelde dat er een poging gedaan moest worden om de breuk te lijmen. Tussen de journalist en het dagblad is nu een vaststellingsovereenkomst gesloten met een financiële afwikkeling en een zwijgafspraak. Prijzen Edwin Schoon heeft de Nico Scheepmaker Beker voor het beste sportboek van 2010 gewonnen. Schoon, die eerder werkte voor Trouw en Het Parool, schreef De macht van de bal, een boek over de voetbalcultuur in Afrika. Guido Bindels won met Teun van Vliet de Publieksprijs NUsport-boek van het jaar. Diverse mediaprominenten hebben een lintje gekregen. Linda de Mol werd benoemd tot officier in de orde van Oranje-Nassau. Verder kregen sportpresentator en perschef van het Nederlands voetbalelftal Kees Jansma en voormalig NOSnieuwslezeres Noraly Beyer een koninklijke onderscheiding. De journalistieke boeken Als een nacht met duizend sterren van Joeri Boom, Tussen hoofddoek en string van Kees Beekmans en de aflevering De Tijd van de maand van het VPRO-televisieprogramma Metropolis zijn de drie genomineerden voor de Dick Scherpenzeel Prijs De Nederlandse Vereniging Voor Seksuologie (NVVS) roept studenten journalistiek en media op om producties in te sturen voor de Seksuologie Media Prijs. De stukken (internet, radio, televisie) moeten zijn gemaakt in het kader van het afstudeerproject. Met de prijs wil de NVVS uitgebalanceerde informatie over seksuele gezondheid, onderzoek en voorlichting promoten. Aan de prijs is een geldbedrag van 750 euro verbonden. Nominaties kunnen tot 1 juni 2011 worden ingediend villamedia magazine - 6 mei 2011

17 De lange tenen van de NCRV Je bent een goede journalist, daar gaat het niet om. Over deze beslissing wordt niet meer gesproken. Dit is het besluit. Einde gesprek. Het zijn de woorden van Gijs van Beuzekom van de NCRV die hij sprak tegen televisiepresentator Cees Grimbergen begin Na elf jaar Rondom 10 en vele complimenten van NCRV-zijde was het ineens afgelopen. Grimbergen was te oud en zijn imago schoot tekort. Grimbergen beschrijft het in Rondom 10, het boek. Daarin de meest spraakmakende verhalen uit de tijd dat Grimbergen het programma presenteerde en een hoofdstuk met wat persoonlijke bespiegelingen. Dus ook over zijn vertrek. Grimbergen krijgt het bevel met niemand te praten over zijn vertrek zelfs niet met zijn kinderen. Hij besluit toch een passage over de gang van zaken in zijn boek op te nemen. Omdat iedereen aan mij vraagt hoe dat vertrek gegaan is. Met de NCRV had hij rond zijn vertrek afgesproken dat hij de volledige vrijheid zou hebben bij het schrijven van het boek en dat de NCRV de uitgave zou aanbieden aan de leden. Dat laatste komt er niet van. Directeur Coen Abbenhuis heeft daar een stokje voor gestoken. Hij vindt dat Grimbergen de NCRV schade berokkent door zo uit de school te klappen over zijn vertrek. Grimbergen: Een gemiste kans voor alle NCRV-leden die het boek willen lezen. Ik zwaai de NCRV overal lof toe in mijn boek en beschrijf alleen feitelijk hoe ik ben weg gegaan. Die feiten bestrijdt Abbenhuis ook niet. Ik stel het huidige managementdenken bij de publieke omroep aan de kaak. Blijkbaar is dat al te veel. Overigens heeft Grimbergen inmiddels nieuw emplooi gevonden bij omroep MAX waar hij vanaf 6 juni een ouderenversie van Rondom 10 gaat maken. De NCRV houdt het er op dat de webshop en het ledenmagazine geschrapt zijn en dat er daarom geen aanbieding richting de leden gaat. Van de kritiek weet de NCRV-woordvoerder niets. Abbenhuis in een mail aan Grimbergen: De huidige passage in het boek is mijns inziens veel meer dan een kritische kant tekening in algemene termen, speelt op de man en gaat mij dus echt te ver. DOLF ROGMANS Zilver voor gouwe pik Politie en journalisten werken samen? Dat is wel eens anders. Beide beroepsgroepen kunnen ongenadig op elkaar mopperen. De politie jaagt journalisten graag weg van de plek des onheils en vooral fotografen mopperen daar graag op. Als de politie dan besluit de Zilveren Pluim uit te reiken aan een journalist, dan mag dat wel in Villamedia magazine. Het overkwam Frank Buis, cameraman/ verslaggever. Voor de hoofdstedelijke tv-zender AT 5 zwerft Buis dagelijks door Amsterdam vooral op zoek naar bekende Nederlanders en als het even kan internationale beroemdheden. En dan kom je ook wel eens (kleine) misdaad tegen. In de loop der jaren legde Buis het werk vast van skimmers, winkeldieven en zakkenrollers. Hij heeft er naar eigen zeggen een oog voor. De beelden worden vervolgens als bewijsmateriaal gebruikt. Maar hij gaat verder dan alleen het vastleggen van kleine misdrijven. Buis: Een verkrachter werd op heterdaad betrapt, gearresteerd en verscheen voor de rechter. Tijdens het proces moest hij naar het toilet en kwam niet meer terug. Later werd bekend dat de verkrachter in Frankrijk verbleef. Ik was elke dag naar de man op zoek. Terwijl de ogen van de politie op Frankrijk waren gevestigd, zag ik hem zijn favoriete gokhal uitlopen in Amsterdam. Hij was voor een dag terug. Zo veel hulp bracht de Amsterdamse politie er toe Buis eens in het zonnetje te zetten. Samen met een winkelier op de Kalverstraat ontving hij de Zilveren Pluim wegens betrokkenheid bij hun eigen veiligheid én die van de omgeving. Buis over de winkelier: Dit is de enige man die ik ken in de binnenstad die, net als ik, alles goed in de gaten houdt. We hebben er in de loop van de tijd een soort wedstrijd van gemaakt. Het geheim achter zijn werk? Elke dag door Amsterdam lopen en vooral goed opletten. Ik houd alles en iedereen in de gaten met mijn camera. Wie het wil controleren, kan terecht op het YouTube-kanaal van Buis. Even zoeken op zijn naam. Hanna Whittle advertentie 6 mei villamedia magazine - 17

18 Hoe henrico prins leeft in een stad op glas Oud-Volkskrantredacteur Henrico Prins verruilde in 2009 samen met zijn vrouw Petra van Asten (ex-kro) en twee kinderen Hollandse tulpen voor Nieuw Zeelandse kiwi s. Hij weet nog precies hoe hij op de krant na vijftien jaar de deur achter zich dicht trok: Terwijl mijn collega s me uitzwaaiden, lachten ze dat ik naar het vreedzaamste land ter wereld vertrok en dat ik, als ik geluk had, één keer per jaar wat voor de reisbijlage zou kunnen schrijven. Het liep anders. In 2010 kondigde de eerste flinke aardbeving zich aan, gevolgd door een Foto: Ruud Pos verwoestende beving in februari van dit jaar. Prins: We waren eigenlijk nog niet geland of het was al hommeles. In zijn boekje Emigreren voor beginners dat net is uitgekomen bij Uitgeverij Podium, beschrijft hij hoe zijn gezin de grote oversteek maakte en van dag tot dag leeft in het alsmaar schuddende Christchurch, door wetenschappers omgedoopt tot de stad op glas. Vooral in het begin was er angst en waakzaamheid, werd er geslapen onder de tafel of achter een bank en vluchtroutes keer op keer als een film in het hoofd afgespeeld. Dan komen de grappen: na een zware naschok was het ineens stil, totdat Van Asten Eef in het boek verontwaardigd zei: Jongens, even eerlijk nu. Wie liet daar een scheet? En een wellicht een wat ambigu bijeffect van de verwoestende natuurramp onverwacht veel journalistiek werk. Dat ene stuk per jaar in de reisbijlage werden er heel wat meer en voor verschillende media. Al leek verslaggeving ineens wel een ander vak te zijn geworden. Als je even wordt ingevlogen naar een rampgebied is dat toch anders dan wanneer het jezelf aangaat en je met twee kinderen thuis zit terwijl de naschokken je om de oren vliegen. Het psychologische effect is groot, maar we zijn er, zover ik nu kan beoordelen, mooi doorheen gerold. Inmiddels is vanuit Nederland de vraag naar verhalen weer opgedroogd, al leeft de bevolking van Christchurch nog steeds van naschok naar naschok, elke 24 uur één. Maar daar heeft Prins die overigens deze week is begonnen als webredacteur voor de gezamenlijke krantensites van de Persgroep Nederland, die met internationale vestigingen de sites 24 uur per dag up to date willen houden alle begrip voor. Ik heb in Amsterdam lang genoeg aan de touwtjes getrokken om te weten hoe het werkt. Nieuw Zeeland is nu eenmaal de andere kant van de wereld. linda nab Henrico Prins: Emigreren voor beginners. Uitgeverij Podium, ISBN: , 256 pagina s, 17,50. in memoriam Rosihan Anwar De bekendste journalist van Indonesië, Rosihan Anwar, is op 14 april in Jakarta overleden, bijna 89 jaar oud. Hij was de laatste overlevende nationalist die nog een rol had gespeeld in de begintijd van de Indonesische Republiek. Anwar groeide op in West-Sumatra maar ging in 1939 naar Jogja voor zijn middelbare-schoolopleiding. Zijn hele leven heeft hij profijt gehad van het degelijke taalonderwijs dat hij daar ontving. Hij wilde zijn studie voortzetten aan de Leidse universiteit, maar de bezetting van Nederland in 1940 maakte dat onmogelijk. Daarop volgde in maart 1942 de bezetting van Nederlands-Indië door Japan. Ruim een jaar later kreeg Anwar min of meer toevallig een baan bij de krant Asia Raya in Batavia. Sindsdien is hij altijd journalist gebleven. Na de capitulatie van Japan in augustus 1945 werkte Anwar ruim een jaar bij het dagblad Merdeka ( Vrijheid ). Begin 1947 richtte hij een eigen weekblad op met de naam Siasat ( Beleid ), dat nauw verbonden was met Sjahrir en diens kring. Terwijl hij dit weekblad tien jaar heeft geleid, werd hij in 1948 ook hoofdredacteur van een nieuw dagblad met de naam Pedoman ( Gids ). Nadat het Nederlandse leger in december 1948 Jogja had bezet, werd deze krant enige tijd door het Nederlandse bestuur verboden. De werkkracht van Anwar was fenomenaal. Zijn schrijfstijl was helder en levendig; zijn behandeling van personen en gebeurtenissen fair en objectief. Hij was een overtuigd Indonesisch nationalist, maar geen vijand van Nederland. Hij bezocht Nederland voor het eerst in augustus 1949, als verslaggever over de Rondetafelconferentie in Den Haag waarop de Nederlandse soevereiniteitsoverdracht werd voorbereid. Zijn laatste bezoek aan Nederland was in Hij heeft toen nog in een Nederlandse televisie-uitzending over 1949 verteld. Anwar behield tot in zijn ouderdom een jongensachtig voorkomen. Hij bleef columns schrijven voor het dagblad Kompas en verklaarde dat hij zou doorgaan met schrijven totdat hij er dood bij neerviel. Zo is het bijna gegaan. Anwar was sterk gehecht aan zijn kinderen en kleinkinderen en bovenal aan de band met zijn vrouw. Rosihan s vrouw is op in 2010 overleden. De manier waarop hij deze zware slag heeft proberen te verwerken is typerend: door het verhaal van hun liefde en verbondenheid op te schrijven. Het zal binnenkort in druk verschijnen onder de titel Belahan Jiwa ( Soul Mates ). Herman Burgers en peter schumacher 18 - villamedia magazine - 6 mei 2011

19 Vrijspraak Leonie van Nierop (27) Onderzoeksjournalist NRC Handelsblad Schep je op feestjes wel eens op over je baan? Als ik op feestjes vertel dat ik journalist ben klappen mensen vaak dicht. Of ze komen met bezorgklachten, verontschuldigen zich dat ze geen abonnement hebben, of ze geven de media overal de schuld van. Tijdens een vakantie zei ik eens dat ik tekstschrijver was, om ervan af te zijn. Toen fantaseerde men dat ik soft porno schreef. Dat vond ik prima. Met wie heb je nog een appeltje te schillen? Met alle woordvoerders en gezagsdragers die de pers verwijten dat wij ons werk doen. Laatst noemde een woordvoerder van D66 mij irritant, omdat ik kritische vragen bleef stellen. Werkelijk idioot. Hoeveel verdien je? Als ik mijn collega s mag geloven kan ik rustig wat meer vragen. Maar als ik heel eerlijk ben zal het mij op dit moment een worst zijn. Ik woon samen op 43 vierkante meter, haat winkelen en ben dol op pindakaas. Ik ben geen big spender. Hoe raak je geïnspireerd? Ik heb geen idee, als ik wist waar de knop zat dan zou ik hem af en toe uitzetten. Mijn inspiratie komt geloof ik heel erg van binnenuit. Van kinds af aan ben ik al vreselijk nieuwsgierig en betrokken. Wat is je grootste misser? Toen ik nog studeerde, een jaar of drie geleden, werkte ik freelance voor Het Parool. Ik zou een huisjesmelker interviewen, maar doordat ze enorme bodyguards had meegenomen raakte ik geïntimideerd. Toen ik vroeg of ik het gesprek mocht opnemen zei zij dat dat alleen mocht als zij dat ook mocht doen. Ik schrok daar zo van dat ik mijn recorder terug in mijn tas stopte. Stom natuurlijk, ik had niets te verbergen. Het was een primaire reactie, uit angst. Dat overkomt me nu niet meer. Waar schaam je je voor? Voor onze gesloten overheid. Nederland predikt transparantie, maar de overheid is zelf zo gesloten als een putdeksel. Ik merk dagelijks hoe moeilijk het is om antwoord te krijgen op de simpelste vragen. Als je al antwoord krijgt is het zo wollig geformuleerd dat een gewone sterveling het niet begrijpt. Ook in de semi-publieke en commerciële sector vind je overal communicatieafdelingen die niets anders doen dan zand in de ogen strooien. Hoe vaak google je jezelf? Zelden. Dat zou ik aan de vraag te horen vaker moeten doen. Ik heb net als reminder een kruis op mijn hand getekend. Wat is het duurste cadeau dat je ooit in je functie hebt aangenomen? Ik denk de boekenbon (25 euro) die ik laatst kreeg na een debat van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten over WikiLeaks. Ook leuk vond ik de van papier gevouwen kraanvogel die ik van een vredesactiviste kreeg. Die heeft een paar weken op mijn bureau gestaan. Inmiddels is die verdwenen. In de stofzuiger denk ik. tekst Annelies Waterlander Foto Truus van Gog mei villamedia magazine - 19

20 Fotojournalist Joost van den Broek op zoek naar het menselijke van mensen Ik en de ander, de ander en ik Joost van den Broek neemt zaterdag de tweede prijs in de categorie portretten van World Press Photo in ontvangst voor een fotoportret van de 16-jarige Russische matroos Kirill Lewerski. Ook voor Villamedia maakte hij een (zelf)portret, maar wel op geheel eigen wijze (zie cover). TEKST Frits Baarda foto Joost van den Broek Voor het eerst van zijn leven heeft Joost van den Broek (1967) de lens op zichzelf gericht. Hij deed het niet uit vrije wil, maar op verzoek van de redactie van Villamedia die een zelfportret van een van Nederlands beste portretfotografen een origineel idee leek voor de cover van het blad. De paar opnamen die hij maakte mislukten. Ik ben er niet gelukkig mee, zegt hij aan de eettafel van zijn etagewoning in het centrum van Amsterdam. Buiten ontwaakt een van lente vervulde stad, het is zondagmorgen, een schaars moment dat hij zichzelf rust gunt. Ik kan mezelf niet fotograferen zoals ik een ander fotografeer. De fotojournalist van de Volkskrant heeft nog geen goede foto van zichzelf, maar des te meer gedachten. Hij heeft er dagen mee rondgelopen. Het moet anders, besloot hij. Niet zijn gezicht, maar zijn leven is belangrijk. Ik wil een collage maken, die vullen met fotootjes, van vroeger, van mijn moeder en van anderen die belangrijk zijn, en zo toewerken naar een zelfportret. Uiteindelijk kom ik er ook in, klein maar onvermijdelijk. Zo voorkomt hij dat alleen zijn gezicht op de cover van dit tijdschrift te zien is. Als persoon ben ik dan te dominant. Als het over werk gaat, mijn drijfveren, de inhoud, dan vind ik het best. Maar niet mijn hoofd, dat is oninteressant. Het moet een fotoverhaal zijn over mij, een verrassing voor de kijker. De kijker kent Joost van den Broek van zijn honderden foto s per jaar in de Volkskrant. Hij ontmoet bankdirecteuren, acteurs, kunstenaars, schrijvers, politici, moslima s, vluchtelingen, wie dan ook in nieuws, en ontspant ze in een oogwenk. Voor het maken van een foto heeft hij meestal niet langer dan een kwartier nodig. Zijn portretten vallen op door ingetogenheid, een sobere aankleding en sereniteit. Er heerst rust, de rust van Joost van den Broek. Met een foto van een Russische matroos, uit een eerder bekroonde serie, won hij dit jaar de tweede prijs in de categorie Portretten van World Press Photo. Komend weekeinde neemt hij de prijs in ontvangst. Eerder werd hij al tweemaal uitgeroepen tot Fotojournalist van het Jaar, in 2006 en 2008, een prijs van de Zilveren Camera. Het eerbetoon doet hem goed, het stimuleert hem. Eerzucht is hem vreemd, zegt hij, dus Zonder camera voel ik me naakt en onzeker jaagt hij geen eerste prijs bij de World Press Photo na. Wat hij wil zijn betere foto s. Alle dagen van de week staan in het teken van de fotografie, een zucht naar beelden. Twee uur voor het interview, om 8 uur zondagmorgen, stapt de fotograaf op de fiets en rijdt hij naar het Vondelpark. Even kijken of de rotzooi is opgeruimd na de ongeregeldheden eerder deze week, verklaart hij. Later deze middag heeft hij een andere fotoklus. Een dag eerder gunt Van den Broek zich een vrije dag. Een zaterdag zonder opdrachten. Het wordt een lange, uitputtende dag, waarvan hij s nachts naar Amsterdam terugkeert. De fotograaf reist naar Vlaanderen, waar hij een ontmoeting heeft met twee andere portretfotografen, de Amsterdammer Koos Breukel en Vlaming Stephan VanFleteren. Een hele dag praten over het vak, en foto s maken van elkaar. Om zo nog meer te leren. De drie behoren tot de beste portretfotografen die in Nederlandstalige kranten en tijdschriften publiceren. Ze kennen elkaar van het werk, maar waren nooit eerder als driemanschap bijeen gekomen. Het moest er eens van komen, zegt Van den Broek. Het was geen verplichting. Gewoon persoonlijke belangstelling en respect voor elkaars werk. Het komende fotofestival in Naarden was een excuus, daar zal werk hangen van ons alledrie. Het is een klein wereldje villamedia magazine - 6 mei 2011

21 6 mei villamedia magazine - 21

22 Ons werk, onze manier van werken, je houdt niet veel mensen over om mee te praten. Wij hebben iets gemeen. Het was zwaar, de vermoeidheid sloop s nachts op de terugreis in zijn lichaam. De fotograaf: Het samenzijn kostte veel energie. We fotografeerden elkaar, wel drie uur achtereen. Je steekt elkaar aan, en dan zag ik weer iets moois, dan Koos of Stephan. Het ging maar door. Ik was moe van al het fotograferen, en van de inspiratie. Ik heb misschien wel vierhonderd foto s gemaakt, veel te veel. En ondertussen eindeloos praten over ons werk. Delen jullie een visie? Ja, er zijn overeenkomsten. Behalve voor het werk delen we ook een fascinatie voor wat Koos noemt: de levenscyclus. Basiselementen van het leven, begin en einde, geboorte en dood. En daartussen het opgroeien en de aftakeling. Het gaat uiteindelijk bij ons precies om dezelfde dingen. Hoe ontwikkelt een individu zich? Niet alleen uiterlijk, maar ook in werk, gedachten en uitstraling. Elke foto is een stukje levenscyclus. Ik haal daar inspiratie uit: dat je mensen mag fotograferen, dat je iemand ouder ziet worden. Remco Campert is een goed voorbeeld. Hij wordt nu echt ouder, in zijn gezicht, in zijn loop, zijn haren. Ik vind het belangrijk om hem vast te leggen, om een document te maken. Hij is belangrijk, omdat hij als schrijver mooie dingen maakt. Eerder heb ik een serie portretten gemaakt van baby s, de eerste tien seconden na hun geboorte. Het zijn essentiële momenten, van liefde en zachtheid. Een subtiel, universeel gevoel dat je wilt pakken. Zachtheid van mensen is een mooi gegeven. Je bent meer op zoek naar zachtheid dan hardheid in mensen? Dat past bij mijn karakter, denk ik. Portretten zijn daar deels een weerspiegeling van. Het menselijke van mensen, dat simpele gegeven is mijn leidraad. Het is subtiel en moeilijk te vangen in foto s, er wordt vaak overheen gewalst. Je slaat zachtheid snel over, hoe iemand kijkt en voelt. Voor mij is dat het interessantste gegeven. Je hebt nu jezelf gefotografeerd. Wilde je een bepaalde Joost laten zien? Ik wilde iets persoonlijks maken. Een verhaal over mij dat mensen op verschillende manieren kunnen interpreteren. Fotografen zijn vaak ontspannen achter de camera, maar worden andere mensen als ze zelf in beeld komen. Hoe is dat bij jou? Ik word ook anders. Achter de camera weet ik wat ik doe. Maar ik vind het moeilijk om woorden te vinden hoe ik het doe. Ik werk grotendeels op intuïtie. Ik weet niet altijd wat ik doe. Dat wil ik ook niet precies omschrijven. Niet te veel nadenken, je werk niet ontleden, het gevoel is de basis. Zonder camera kan ik moeilijk functioneren, dan ben ik gehandicapt. Moet ik bij de Zilveren Camera het podium op voor een prijsuitreiking, dan neem ik het liefst mijn camera mee. Zonder camera voel ik me naakt en onzeker. Als je iemand ontmoet voor een foto, dan volg je je intuïtie. Je hebt doorgaans weinig tijd. Hoe verloopt het proces? De begroeting is essentieel. Er valt veel uit af te leiden hoe iemand de deur open doet, je in de ogen kijkt en de hand schudt. Het oogcontact, de aanraking. Het liefst ken ik de ander niet en zie ik hem voor het eerst. Dan heb ik geen gedachten of een voorgezet idee. Ik wil liever niet weten of het een kunstenaar of bank directeur is. Een bankdirecteur is voor mij vaak moeilijker. Formeler, zakelijker, er zit soms kleding tussen. Ik kom dan moeilijker bij de mens. Maar in wezen maakt het niet uit wie je tegenover je hebt. Het gaat om de affiniteit met de persoon, het gevoel dat je krijgt. Heb je contact of niet? Bankdirecteur of kunstenaar, iedereen heeft een gezicht. Waar let je als eerste op? De ogen. Niet hoe ze zijn, mooi of lelijk, maar hoe ze kijken. Wat doet iemand met zijn ogen. Dan kom je bij een bankdirecteur, Mark Rutte of Neelie Kroes, drukke types. In een paar minuten moet je hun ogen aftasten en de foto maken. Hoe breek je het ijs? Ik concentreer me op één ding. Ik ga nooit met ze wandelen. Niet bij het raam, op een stoel en daarna nog een foto close. Eén houding, één foto. Ik laat ze vaak zitten. Als iemand tien minuten stilzit, dan is de kans groot dat-ie zal relaxen. In de tussentijd probeer ik de ruis weg te nemen. Ik probeer een plek te maken voor ons twee, in een kamer of hoekje op een gang, dat maakt niet uit. Ik en de ander, de ander en ik. Geen journalisten en voorlichters erbij, ik vraag: mag ik vijf minuten alleen zijn? Een voorbeeld, premier Rutte in het torentje. Dat is klein, daar kan bijna niemand bij. Ik zorg dat Teletekst uit zijn zichtlijn blijft. Geen afleiding. Blik en concentratie zijn voor mij. In één of twee minuten kan het gebeurd zijn. Je maakt beelden voor een journalistiek medium. Je foto staat meestal afgedrukt naast een nieuwsartikel. Houd je rekening met de actualiteit als je fotografeert? Ik kies mijn eigen insteek in een onderwerp. De richtlijnen die ik van de redactie krijg, vergeet ik liefst, behalve instructies als close-up, veraf, liggend of staand. Ik doe mijn eigen ding. Ze laten me gelukkig mijn gang gaan. Het nieuws houd ik wel bij, maar ik laat me er niet door afleiden. Het gaat me niet om Frankrijk, vrouwen in rokjes of de poes, waar een schrijver zijn laatste boek aan wijdt, maar om een schrijver, de persoon. Ik stuur de schrijver niet met een boek een weiland in, zoals vaak gebeurt. Het is onzin, zo banaal. De persoon van dat moment is mijn actualiteit. Je maakt twee tot drie foto s op een dag, misschien 750 in een jaar. Word je niet doodmoe van dat zoeken naar contact bij mensen, die concentratie en waakzaamheid? Het kost veel energie, maar het levert ook veel op. Ik werk eigenlijk veel te hard, maar het is zo oneindig interessant, het houdt niet op. Hoezo interessant? Wat drijft je? Waarom sta je zondagochtend om 8 uur bij het Vondelpark? Omdat ik me niet kan bedwingen. Het is een natuur dat je op zoek gaat naar dingen die prikkelen en inspireren. Naar mensen die mooie verhalen vertellen.het is meer dan beeldhonger. Ik maak mijn leven rijker, ik probeer iedere dag iets nieuws te zien en te leren. Er is nog iets wat me drijft. Ik voel ook verantwoordelijkheid. Het moet. Op foto s in kranten en tijdschriften mis ik te vaak het verhaal achter de mensen, de persoonlijke motivatie. Vooral bij portretten mis ik het gevoel, de menselijkheid, bij uitstek bij portretten, dat mis ik. Inhoud en menselijkheid, die moeten samengaan. Het is te vaak afstandelijk en te veel op mooi gericht. Maar wij fotografen hebben een verantwoordelijkheid voor de beeldvorming, hoe mensen gezien worden. Ik neem die taak serieus. Iedere ochtend wil ik kijken of het weer lukt. Het is verslavend. Ik voel me niet lekker als ik een dag niet heb gefotografeerd villamedia magazine - 6 mei 2011

23 tentoonstelling World Press Photo De World Press Photo tentoonstelling is tot en met 19 juni te zien in De Oude Kerk, Oudekerksplein 23 in Amsterdam. Na Amsterdam is de expositie wereldwijd op meer dan honderd locaties te bezichtigen. De tentoonstelling bevat alle beelden van de winnaars in de verschillende categorieën. Onder hen drie Nederlanders: Chris Keulen won de derde prijs in de categorie Sports, Martin Roemers kreeg de eerste prijs voor een fotoserie in de categorie Daily Life en Joost van den Broek werd tweede in de categorie Portraits singles. De Zuid-Afrikaanse fotografe Jodi Bieber heeft de World Press Photo 2010 gewonnen. Ze won de prijs met het portret van de 18-jarige Afghaanse vrouw Bibi Aisha zonder neus (zie pagina 25). Meer informatie: Eerste prijs General News Single Riccardo Venturi, Italië, Contrasto Oude metaalmarkt in brand, Port-au-Prince, Haïti, 18 januari Eerste prijs General News Stories Olivier Laban-Mattei, Frankrijk, Agence France-Presse Nasleep van de aardbeving Haïti, januari. Man gooit een kinderlijkje in het mortuarium van het ziekenhuis, Port-au-Prince, 15 januari 6 mei villamedia magazine - 23

24 Tweede prijs Spot News Stories Corentin Fohlen, Frankrijk, Fedephoto Anti-regerings opstand, Bangkok, Thailand, mei Eerste prijs Daily Life Single Omar Feisal, Somalië, voor Reuters Man draagt een haai door de straten van Mogadishu, Somalië, 23 september Tweede prijs Portraits Stories Wolfram Hahn, Duitsland Zelfportretten voor social networks 24 - villamedia magazine - 6 mei 2011

25 Tweede prijs Contemporary Issues Single Ed Kashi, USA, VII Photo Agency Nguyen Thi Ly (9), lijdt aan Agent Orange afwijkingen, Da Nang, Viëtnam World Press Photo van het jaar 2010 Jodi Bieber, Zuid-Afrika, Institute for Artist Management/Goodman Gallery voor Time magazine Bibi Aisha, een 18-jarige vrouw uit de provincie Uruzgan vluchtte naar haar ouderlijk huis wegens mishandeling door haar man. Hij sneed haar oren en neus eraf. Bibi werd gevonden door medici van het Amerikaanse leger. Ze woont nu in de VS waar ze therapie en plastische chirurgie heeft gekregen. Eerste prijs Spot News Single Péter Lakatos, Hongarije, MTI Zelfmoordactie, Budapest, Hongarije, 22 mei 6 mei villamedia magazine - 25

26 Eerste prijs Sport Stories Adam Pretty, Australië, Getty Images Sports portfolio De Engelse Thomas Daley neemt deel aan de voorronde van de catergorie mannen, 3 meter, schoonspringen tijdens het Youth Olympics in Toa Payoh Swimming Complex, Singapore, 22 augustus Eerste prijs Sport Single Mike Hutchings, Zuid-Afrika, voor Reuters Voetballer Demy de Zeeuw wordt in het gezicht getrapt door de Uruguayaan Martin Cáceres tijdens de halve finale van de World Cup, Kaapstad, 6 juli Eerste prijs Daily Life Stories Martin Roemers, Nederland, Panos Pictures Metropolis 26 - villamedia magazine - 6 mei 2011

27 Multimedia SONY TABLET Later dit jaar zal Sony twee tabletcomputers lanceren, die voorlopig met S1 en S2 worden aangeduid. Het bedrijf denkt nog na over een meer catchy naam. Beide tabletten draaien onder Android 3.0 de eerste versie die echt is geoptimaliseerd om bevingerd te worden en kunnen met draadloos en mobiel internet overweg. Het ontwerp van de S2 valt op omdat het een opvouwbaar model is: in essentie twee losse schermen van 14 centimeter (5,5 inch) die je kunt samenklappen. Sony laat niets kwijt over het gewicht waarschijnlijk hopen ze er voor lancering nog wat af te schaven maar diepe zakken zijn sowieso vereist. De prijs is namelijk evenmin bekend gemaakt, altijd een slecht teken. Volgens de internetgeruchtenmachine zou Sony mikken op een prijs tussen de 599 (S1) en 699 (S2). Sony prijst de tabletten als perfecte combinatie van hardware, inhoud en het netwerk. Het bedrijf maakt een onderscheid tussen de S1, die voor rich media entertainment is bedoeld en de S2, die zich meer op communicatie/zakelijke markt zou richten. Het bedrijf prijst eveneens Sony s premium network waar de tabletten gebruik van kunnen maken. Daarmee wijzen ze op het vorig jaar gelanceerde Qriocity-netwerk voor multimedia, dat echter deze maand samen met het Sony PlayStation Network door hackers rectaal werd getoucheerd. Bij de hack zijn persoonlijke gegevens van ruim 70 miljoen gebruikers ontvreemd de grootste consumentenkraak in de recente geschiedenis. Omdat mogelijk ook miljoenen creditcardgegevens zijn ontvreemd, kan dit voor velen nog een onaangenaam gevolg krijgen. UBUNTU Het gratis besturingssysteem Ubuntu, op basis van Linux, heeft een nieuwe versie uitgebracht. Linux roept al snel associaties op met gebruiksonvriendelijkheid, maar Ubuntu probeert de gebruiker zo veel mogelijk af te schermen van de onderliggende structuur. Vrijwel alles (programma s installeren, verbinden met draadloze netwerken, onderhoud) gebeurt via een aantrekkelijke gebruikersinterface. Met versie is Ubuntu een heel bruikbaar alternatief voor Windows of OS X geworden. Ubuntu 11.04: (gratis) LOSSE LENS De Artefact Group heeft een prikkelend toekomstbeeld voor de fotografie getoond, een zogeheten proof of concept. Waarom zou een camera uit één stuk moeten bestaan? Een lens en body kan ook gescheiden worden, filosoferen de bedenkers, waarbij je de lens op afstand kunt bedienen. Ze noemen het concept de Wireless Viewfinder Interchangeable Lens (WVIL). artefactgroup.com/wvil/ PRATEN Met de lancering van Chrome 11 heeft Google een aardigheidje geactiveerd in de browser: spraakinvoer. Voorlopig alleen te gebruiken op Google Translate en (nog) niet in het Nederlands. Niettemin scoort Chrome 11 op de luistervaardigheid al heel aardig. translate.google.com KPNETNEUTRALITEIT Mensen gebruiken steeds vaker internet als alternatief voor bellen of sms en. WhatsApp of Ping! op de telefoon werken prima om snel een berichtje te sturen. KPN loopt daardoor geld mis en wil nu, het boek Animal Farm indachtig, sommige data meer gelijk verklaren dan andere. Wie niet apart betaalt voor chatten, video of audio, kan de diensten niet gebruiken. Dat je al voor een breed, algemeen internetabonnement betaalt, blijkt van ondergeschikt belang. De kersverse KPN-topman Eelco Blok vergat dat detail, toen hij tegenover de NOS stelde dat mensen moeten zullen gaan betalen voor het gebruik van data. Vreemd is dat de telecomsector wel andere veranderingen heeft verwerkt, waarbij de klant niet aan het kortste eind trekt: zo stond KPN niet zo lang geleden tot aan zijn middel in het geld vanwege telefoontikken een systeem dat is weggevaagd door massale overstap op always on-internet. Waarom mobiel internet nu een uitzonderingspositie heeft, is me persoonlijk een raadsel. Toezichthouders NMa (concurrentie) en OPTA (o.a. telecom) zien vooralsnog geen aanleiding om in te grijpen, zolang er volgens hen nog keuzevrijheid bestaat voor consumenten. Andere telecombedrijven zouden echter ook studeren op wat eufemistisch prijsdifferentiatie heet. De wijzigingen zouden rond de zomer moeten ingaan. Lars Pasveer mei villamedia magazine - 27

28 Is er ook bezwaar mogelijk Mediadocent en oud-uitgever van De Groene Amsterdammer, Paul Disco, bekeek het digitale project Perspectief van dagblad De Limburger/Het Limburgs Dagblad. Op uitnodiging van uitgever Johan Boermann bezocht hij Limburg om over het project te praten, dat met 1,3 miljoen euro overheidssteun wordt uitgevoerd. Op verzoek van Villamedia beschreef hij zijn bevindingen. TEKST Paul Disco Screenshots van de nieuwe site. Betaalde inhoud, maar de tekst lijkt meer op een advertentie. Een Motie van Bezwaar indienen bij het Stimuleringsfonds voor de Pers. Het kan helemaal niet. Maar toch schreef ik dat op de site van Villamedia. Aanleiding was de start van de site Perspectief van de Media Groep Limburg (MGL), onderdeel van Mecom. Voor wie het niet heeft gevolgd: met het project Perspectief wordt gekeken of betaalde informatie via internet een bruikbare nieuwe inkomstenbron is voor de beide Limburgse dagbladen (Dagblad De Limburger/Limburgs Dagblad). Nieuwe inkomstenbronnen voor media hebben mijn warme belangstelling, dus ik ben direct gaan kijken. Een jaarabonnement op Perspectief is in de aanbieding: 114 euro in plaats van 191 euro. Maar ik koos voor een week onbeperkte toegang voor 1 euro. Eerst zien, zei blinde Maup. Ik kon er meteen in met het toegezonden wachtwoord. Van wat ik op de site zag werd ik niet vrolijk: inhoudelijk heel mager, een onoverzichtelijke opmaak en ogenschijnlijk vol met sluikreclame. Het leek me daarom uitgesloten dat de doelstelling, betalende abonnees op 31 december van dit jaar, gehaald zou worden. Ik zou 180 al veel vinden. Temeer daar de beveiliging niet heel gewiekst is: met mijn code kan heel Nederland inloggen. De dagen erop was er geen progressie, een mail met vragen aan een van de redacteuren kwam onbestelbaar retour en er kwam geen reactie op het blog. Dus ik tikte: Als het antwoord van MGL uitblijft of ontoereikend is overweeg ik serieus een Motie van Bezwaar aan te tekenen bij het Stimuleringsfonds voor de Pers over de uitkering en krediet ter grootte 28 - villamedia magazine - 6 mei 2011

29 tegen een subsidie? van in totaal 1,3 miljoen euro. Waarop de telefoon rinkelde en Johan Boermann, directeur van MGL, mij uitnodigde voor een gesprek. Niet per se om mij te overtuigen, maar om alle vragen te beantwoorden. Lovenswaardig, ik mag dat wel. Het zal iedereen duidelijk zijn dat er strategische keuzes gemaakt moeten worden bij printmedia. Veel uitgevers kiezen primair voor kostenfocus, maar daar win je de oorlog niet mee. Op een gegeven moment zijn de kosten op. In 2004 rapporteerde KPMG aan het Stimuleringsfonds dat het management van regionale krantenbedrijven ook meer aandacht zou moet besteden aan de binding met lezers en adverteerders, en aan mogelijkheden tot innovatie. En dat vraagt om Ondernemers die het product niet langer ziet als inhoud op papier, maar als een merk waamee content verkocht kan worden via oude èn nieuwe media. Open deuren met taalfouten en kriebelige zinnen, maar soit. De site Perspectief ligt, in elk geval op papier en in gedachte, op deze lijn. Prima natuurlijk. Maar Perspectief lijkt compleet gestorven in de uitvoering. Ik zal proberen uit te leggen waarom. Ik ben geen profeet, maar ik denk niet dat de site ook maar in de buurt komt van de toegevoegde waarde die een vraagprijs van 191 euro rechtvaardigt en ook niet het kortingstarief van 114 euro. Daarvoor acht ik het aanbod veel te gering en bovendien is het concept inhoudelijk zwak. Dat heeft een duidelijke reden: de redactie bestaat in hoofdzaak uit jonge journalisten met relatief weinig ervaring. Ik weet dat bij de introductie van nrc.next de ervaren redacteuren van NRC Handelsblad alle registers moesten opentrekken om de jonge garde bij te staan. Dat is niet zo bij Perspectief. Daardoor komen er louter frivole artikelen in de pijler Economie online, zoals het belang van visitekaartjes, slowfood en netwerken via LinkedIn. De inhoud is vooral gebaseerd op bijeen gegoogelde informatie. In de artikelen, het zijn er maar een paar per week, gebruikt de redactie veel stockbeeld en hyperlinks op merk- en bedrijfsnamen, waardoor de indruk ontstaat dat De redactie economie probeert via Twitter het contact met de lezers te onderhouden. Het betaalde deel van de site oogt nog kaal. er sprake is van editorial sponsoring. Uit de eerste lezersonderzoeken, bleek mij later, kwam dit ook naar voren. Maar, zo is mij door directie én medewerkers bezworen: voor geen enkele link is betaald door een adverteerder. Ik heb zeker zeven verdachte voorbeelden expliciet aangehaald: bij één was sprake van een leverancier van een cadeau voor een prijsvraag (een tasje), de rest van de linkjes ziet de redactie puur als handige service aan de lezer. Er is dus geen sprake van editorial sponsoring: een soort PR, maar dan vermomd als redactietekst. Ook niet geheel gek dat het in me opkwam. Want een van de vragen die het project moet beantwoorden is: is het mogelijk om redactie-, advertentie- en marketingafdelingen te laten samenwerken als één multidisciplinair team? Dat is een interessante vraag. Ik kan me daar veel verschillende invullingen bij voorstellen. Maar de hoofdredactie van de Limburgse kranten heeft geen inhoudelijke bemoeienis met Perspectief. Dat redactie en commercie op terreinen samenwerken gebeurt ook bij bijvoorbeeld de Volkskrant en NRC Handelsblad, zoals in katernen als reizen, banen en lifestyle. Vernieuwend is het dus niet. Er is wel sprake 6 mei villamedia magazine - 29

30 van mogelijke samenwerking met betalende partners, maar wat die concreet gaat behelzen is mij niet geheel duidelijk. Zouden de linkjes op Perspectief betaald zijn, editorial sponsoring, en zou de consument dan ook betalen voor die content; dan zou dat wel vernieuwend zijn. Een nieuw verdienmodel. En dan, waarom zou Mecom het onderzoek naar een nieuwe inkomstenbron niet zelf betalen? Wat heeft Nederland eraan om te investeren in dit project? Ik kan hier kort over zijn: dat heeft totaal geen zin. Ik vind het zelfs stuitend om te zien dat het Britse Mecom niet of nauwelijks investeert in de Nederlandse regionale dagbladen en vrolijk de hand ophoudt bij de overheid. In 2009 haalde Mecom een winst voor belasting en afschrijvingen van 125 miljoen euro, vorig jaar van 155 miljoen. Daar kan heus wel een investering zoals in Perspectief vanaf. Zeker als je erin gelooft, me dunkt. David Montgomery, de baas der bazen, toucheerde 2,7 miljoen euro bij zijn vertrek. Dat geeft mij toch het gevoel dat de Nederlandse belastingbetaler vakantiehuisjes aan het financieren is. Het is uitstekend dat het Stimuleringfonds oog heeft voor regionale bladen die in nood zijn of dreigen te raken en wezenlijke vernieuwing willen nastreven. Maar in deze context lijkt het mij vooralsnog een zinloze investering en lening. Maar goed, het gaat er natuurlijk niet om of ik het mooi en goed vind: er moeten Limburgers over de knip. Deze weken vindt er een grootschalig onderzoek plaats onder de eerste nieuwe abonnees. Het onderzoek en het aantal abonnees zullen een goede indicatie zijn of de site voldoende waarde heeft, dus levensvatbaar is, en hoe de site verder kan. Investeren in innovatie schreeuwt sowieso om timing en dosering. Perspectief is twee jaar geleden gestart, en mist daardoor de aansluiting op de snel expanderende mobiele markt, dat is jammer. Tot slot: personeel is vrijwel altijd de interne kritische succesfactor, en indirect dus de motivatie. Uiteindelijk is het moreel minstens zo belangrijk voor het succes als een strategisch plan. Die motivatie gaat, bedrijfsbreed, niet omhoog als ik mijn Motie van Bezwaar indien. Maar zie dit wel als een oproep om gezamenlijk op korte termijn een succes te maken van Perspectief. Paul Disco is docent Media, Informatie en Communicatie aan de Hogeschool van Amsterdam Erwin van der Zande It s social but is it smart? De dag dat president Obama bekend maakte dat Osama Bin Laden was gedood bij een inval in een beveiligde villa in Pakistan was een makkie voor de social news apps. Obama en Osama domineerden de pagina s van Flipboard, Pulse, TweetMag, NewsMix en Zite. Op een normale nieuwsdag is de duiding echter een stuk pittiger. De komst van de ipad heeft niet alleen uitgevers nieuwe moed gegeven, ook developers roken hun kans. Het doel is de moderne nieuwsconsument, die op het web gewend is geraakt het nieuws via verschillende sites bij elkaar te sprokkelen, het leven makkelijker te maken. De meest rudimentaire vorm is de newsreader. Ik gebruik Reeder. De app biedt een knappe interface om de RSSfeeds van nieuwssites en blogs, die je volgt via website Google Reader, op een ipad door te nemen. Grootste nadeel: als je net als ik 100+ feeds volgt wordt een nieuwsrondje een dagtaak. Dat was de doorbraak van Flipboard. Naast je eigen newsfeeds kun je ook volgen wat je contacten op Twitter en Facebook zoal lezen en bekijken.deze feature was sociaal bedoeld maar functioneert ook als nieuwsfilter. Ik volg op Twitter ruim honderd accounts van mensen en sites. Al het nieuws dat zij noemenswaardig vinden, duidt voor mij op significantie. Veel mensen twitteren echter niet alleen over nieuws dus zit er helaas veel ruis op de lijn. Zite op zijn beurt mikt op automatisering en personalisatie. Na een koppeling met Twitter en Google Reader krijg je een lijst met secties voorgeschoteld. Een algoritme vertaalt de combinatie naar een verbluffend sterk nieuwsaanbod. Een algoritme dat bovendien leert van je leesgedrag, ongeacht of je stukken likes geeft of niet. Personalisatie dat nauwelijks inspanning vergt van de gebruiker, dat begint erop te lijken. Traditionele media hebben de boodschap begrepen en komen met eigen aggregator apps. In Trove van de Washington Post bestaat de feed uit Editor s Picks (prettig) en het nieuws rond onderwerpen die je zelf moet aangeven en activeren (pffff). De tool met vragen om voorkeuren aan te geven is me eigenlijk al te veel werk. De Post doet ook mee aan Ongo, een ipad app met twee grote manco s: hij plukt alleen van een select lijstje Amerikaanse nieuwssites en hij stuurt je door naar webpagina s. Precies wat uitgevers willen maar het publiek niet. De jongste poging is News.me van de New York Times en urlverkorter Bit.ly. Ook deze app is gekoppeld aan Twitter maar legt de nadruk meer op opinion leaders. Je kunt je eigen feed volgen die wordt gevuld door de Twitteraccounts die jij volgt en waar de ruis verrassend goed is uitgefilterd, of je volgt zo n feed van iemand anders op Twitter. Iemand wiens smaak, meningen en links je vertrouwt. De ideale social news app is niet gemaakt. Een uitgebalanceerde app die mij voedt met updates over zelfgekozen onderwerpen, nieuws gefilterd door mijn netwerken en voor de relevante verrassingen geaggre geerde suggesties uit de grotere internetbevolking. Ik bied me bij deze aan als betatester. Erwin van der Zande is hoofdredacteur van Bright villamedia magazine - 6 mei 2011

31 Oefening baart kunst! Monique van Loon (22) miste op 14-jarige leeftijd een Nederlandse meidenwebsite, gemaakt door iemand uit de doelgroep. Ze begon er zelf een. Het bleek een gat in de markt. TEKST Myriam Sijelmass foto truus van gog In 2002 zette Monique van Loon de website list. Ze werkte als webredacteur voor NU.nl, is Divided.nl op. Bedoeld als een plek op internet waar jonge meiden het over fashion, online manager van BOEG (onderdeel van social media expert voor Rabobank Nederland, beauty en lifestyle kunnen hebben. Er bestond Rabo) en culinair blogger voor VrouwOnline. in Nederland namelijk nog geen enkele meidenwebsite die werd gemaakt door iemand uit de doelgroep zelf. Er waren uitsluitend Engelstalige sites, of sites die gemaakt werden door volwassenen. Divided.nl werd na een half jaar een succes. Kranten, tijdschriften, radio en tv wilden weten wie het meisje achter de website was. In augustus 2005 onderging de site een restyling en kreeg een nieuwe naam: Minettes.nl. Vanaf toen ging het hard, herinnert Van Loon zich. Ze kreeg steeds meer bezoekers en media-aandacht. In 2006 telde de site 9000 visits en hits per dag. Van Loon: Het was veel werk, maar het gaf absoluut voldoening. Datzelfde jaar werd ze benaderd door het internetbedrijf Yourscene; ze zagen in Minettes. nl een potentiële nieuwe loot aan de scene -stam. De website werd overgenomen en in een nieuw jasje gestoken. Het resultaat is Girlscene.nl. De site trekt maandelijks 1,1 miljoen unieke bezoekers. Na acht jaar begin 2011 besloot Van Loon te stoppen als hoofdredacteur. Inmiddels is ze werkzaam als freelance journa- Dat klinkt als een glansrijke carrière! Wat heb je gestudeerd? Ik heb vier maanden op de School voor Journalistiek Tilburg gezeten. De opleiding paste echt niet bij me; de manier van leren, de stof, de aanpak en de leraren. Ze vonden het raar dat ik al een website had en keken neer op modejournalistiek. Ik was 19 en dacht: Ik waag de sprong in het diepe en kies voor fulltime werken voor Girlscene. Als dat mislukt, ga ik wel opnieuw studeren, ik ben nog zo jong. Dat is een hele goede keus gebleken. Het heeft mijn werk zelfs goed gedaan, denk ik. Ik heb een frisse kijk en niets uit boeken geleerd. Praktijkervaring vind ik belangrijker. Er is nog nooit gevraagd naar mijn studieachtergrond, wel altijd naar mijn werkervaring. In combinatie met mijn leeftijd zorgt het soms wel voor grappige situaties. Ik word wel eens aangezien voor een stagiaire. Ik ben zelfs een keer aangezien voor het koffiemeisje. Maar ik hoor vaker dat mensen mijn verhaal wel interessant vinden; ze willen er altijd meer van weten. Een betere binnenkomer heb je niet, zeker als men een dame op leeftijd verwacht. Kun je leven van je inkomsten? Door alle freelance klussen kan ik prima leven. Daarnaast heb ik bij Girlscene.nl wel wat opgebouwd. Ik ben ook wel zakelijker en commerciëler geworden. Vroeger vond ik alles leuk, maar was ik vaak nog naïef. Je moet ook commercieel kunnen denken. Daar ben ik beter in geworden. Ook mijn schrijfstijl is veranderd en mijn niveau verbeterd, ondanks dat ik geen studie heb gedaan. Practice makes perfect! Ik wil me nu vooral op social media richten. Mijn expertise voelt voor mij als natuurlijk, maar is voor veel bedrijven een eye-opener. 6 mei villamedia magazine - 31

32 NOS op 3: minder frivool, meer dialoog Het nieuwe crossmediale platform NOS op 3 vervangt de twee oude merken NOS Headlines en NOS Journaal op 3. Belangrijkste les uit het verleden: de NOS moet weer gewoon NOS worden, met serieus nieuws. En dus is het gedaan met hippe muziekjes en andere toeters en bellen. Een gesprek met chef Gerard de Kloet: We willen dichtbij het publiek staan, maar zonder op de knieën te gaan. TEKST Raymond Krul foto Hans-Peter van Velthoven/NOS De nieuwe nieuwsconsument. Zo typeert Gerard de Kloet, chef van het nieuwe crossmediale platform NOS op 3, zijn doelgroep. Dat kan iemand van 18 zijn, maar ook van 45. We vinden de discussie over leeftijd een beetje achterhaald. De kijkers van Nederland 3 en de luisteraars van 3FM en FunX zijn nieuwsgierig en jong van geest. Ze zijn actief op sociale media en reageren makkelijk op ons werk. Twintig jaar geleden ontving de NOS af en toe een ingezonden brief, vaak ook nog geschreven door dezelfde mensen. Nu krijgen we via Twitter en facebook voortdurend respons op wat we doen, dat is toch veel leuker? NOS op 3 gaat het publiek meer betrekken bij journalistieke keuzes. Hoe? Een voorbeeld: s ochtends zetten we de onderwerpen die we willen behandelen op een planbord. Daar maken we een foto van die we op facebook posten. Daar kunnen mensen dan op reageren. Levert dat bruikbare suggesties op? Soms. Het is ook niet dat we daar per direct heel veel van verwachten. Het gaat erom dat we authentiek, transparant en benaderbaar zijn. Daardoor voelen mensen zich serieus genomen. Vorige week overleed oud-voetbalcoach Wiel Coerver. De mannen op de redactie kenden hem allemaal, de vrouwen hadden geen idee wie Coerver was. Toen hebben we dat even op Twitter gegooid, zo van: vinden jullie dat we hier aandacht aan moeten besteden? Dan krijg je meteen dertig, veertig reacties. Het is niet dat we ons per se daardoor laten leiden, maar het nieuws wordt er wel levendiger door. De vormgeving van de dagelijkse journaaluitzendingen op Nederland 3 wordt veel strakker. Toen we met deze restyling aan de gang gingen, hebben we via facebook en Twitter gevraagd wat men van ons vond. De belangrijkste opmerking was: je mag zaken best anders aanpakken, maar bedenk wel dat je de NOS blijft. Dus ga je niet leuker en gekker voordoen dan je bent. Ook jonge mensen hebben behoefte aan serieus nieuws. Dus er komen minder muziekjes onder de items en als we muziek gebruiken, doen we dat minder prominent. Wel gaan we meer doen met animatie en andere vormen van beeldtaal om onderwerpen uit te leggen. We moeten niet meer standaard op zoek gaan naar archiefbeeld. Is de NOS de afgelopen jaren te veel door de knieën gegaan voor deze doelgroep? Laat ik het zo zeggen: we kiezen nog nadrukkelijker om op gelijk niveau met de kijker en luisteraar te staan. De toon luistert best nauw: je probeert dichtbij de doelgroep te staan, maar het moet ook weer niet te kinderachtig worden. Betekent het verdwijnen van NOS Headlines dat de site is mislukt als jongerenplatform? Jongeren zijn niet massaal naar Headlines gegaan, maar met tot unieke bezoekers per dag deden we het ook niet slecht. Toch willen we met NOS op 3 dat aantal ruimschoots overtreffen. Headlines had een belangrijke kweekvijverfunctie. Er liepen constant zes of zeven stagiaires rond die videoitems maakten, maar de kwaliteit daarvan was te wisselend. We gaan dat nu iets anders organiseren: er komt een Lab-deel aan de NOS op 3-site, zodat meteen duidelijk wordt dat de content experimenteel van aard kan zijn. Gaat NOS op 3 veel aan entertainment doen om jongeren te trekken? We streven naar een goede mix van licht en zwaar. We zullen sneller voor entertainment kiezen dan de rest van de NOS, want dat sluit nu eenmaal aan bij onze doelgroep, maar entertainment is geen pijler. Laatst was er een hype op YouTube, over een hilarisch filmpje waarin een pinguïn wordt gekieteld. Natuurlijk is dat geen diepgravende journalistiek, maar we nemen het wel even mee. Aan de andere kant zullen we ook weer niet elk wissewasje over Lady Gaga de wereld insturen. Er geldt nog steeds een bepaalde nieuwsdrempel en daarom waardeert men ons ook: wij zijn het serieuze alternatief tussen sites als GeenStijl en Fok villamedia magazine - 6 mei 2011

33 Soms ook sceptisch NOS op 3 is van start gegaan op 2 mei. De NOS beschrijft de doelgroep van het crossmediale platform als jong van geest, kritisch, betrokken bij wat in de wereld gebeurt en soms ook sceptisch. Daarnaast zijn ze gewend een mening te vormen op basis van eigen nieuwsgaring. NOS op 3 gaat nieuwsuitzendingen verzorgen voor Nederland 3, 3FM en FunX. De site NOS Headlines houdt op te bestaan. Gerard de Kloet Politieke ruimte? Is er wel politiek ruimte voor een nieuw crossmediaal platform? In het regeer akkoord staat immers dat de NPO zich dient te beperken tot audiovisuele taken. Gerard de Kloet: We gaan niets uitbreiden, maar herschikken de redacties. Er gaat dus ook niet meer geld naar NOS op 3. Onze doel groep consumeert media vooral online, dus het is niet meer dan logisch dat internet voor NOS op 3 centraal staat. Sec televisie en radio maken is echt niet meer van deze tijd. 6 mei villamedia magazine - 33

34 Recensies Film Onthutsende analyse Inside Job van Charles Ferguson, VS 2010 BOEK Spiegel van de samenleving Leo Enthoven: Schakel in de samenleving.arko, ISBN , 272 pag., 24,95 De documentaire Inside Job, over de financiële crisis van 2008, is een schoolvoorbeeld van gedegen, bevlogen én vermakelijke onderzoeksjournalistiek. De film verschijnt deze week op DVD, en op de valreep ook nog in de bioscoop, naar aanleiding van de bekroning met een Oscar eerder dit voorjaar. Wie een polemiek verwacht in de lijn van Michael Moore s Capitalism: A Love Story (2009), vol human-interest en bijtend persoonlijk commentaar, zal bedrogen uitkomen. Regisseur Charles Ferguson, die in 2007 al een Oscarnominatie in de wacht sleepte voor zijn debuutfilm No End in Sight, over de Amerikaanse invasie in Irak, laat zijn verhaal rustig vertellen door acteur Matt Damon, en hanteert de toon van een leraar die helder de feiten schetst, verbanden toont en duiding biedt. Die aanpak is prettig, want de analyse hoe ontstond de crisis, wie is er schuldig, wat zijn de gevolgen? is bij tijden aardig ingewikkeld. Saai wordt Inside Job echter geen moment, daarvoor zijn de opgevoerde feiten te verontrustend en de getuigenissen van insiders te meeslepend. Bovendien is de film, in wezen weinig meer dan een aaneen schakeling grafiekjes, pratende hoofden en archiefbeelden, opvallend vlot en stijlvol in beeld gebracht. Dat Ferguson de opgewonden toon van een Michael Moore vermijdt, wil niet zeggen dat hij zijn verbolgenheid onder stoelen of banken steekt. Hij hanteert alleen subtielere methoden. De diverse hoofdrolspelers die de filmmaker bereid vond tekst en uitleg te geven, drijft hij behendig in het nauw, om hen dan nog een poosje voor de camera te laten zweten en stamelen. En de lieden die zich niet in beeld wilden verantwoorden, worden alleen al daardoor verdacht gemaakt. Zo wordt Inside Job naast reconstructie en analyse uiteindelijk toch ook een onomwonden aanklacht tegen graaiende bankiers en opportunistische politici. Je kunt je afvragen of Ferguson in zijn drang om schuldigen aan te wijzen voldoende oog heeft voor de cultuur die deze ontwikkelingen mogelijk maakte, maar dat doet weinig af aan het effect van zijn betoog. Wanneer de regisseur zich in de slotscène toch nog een paar boude persoonlijke uitspraken permitteert, zullen de meeste kijkers die van harte beamen. Dat viel ook op te maken uit het applaus na Fergusons statement bij de Oscaruitreiking: Sorry, dit moet ik eerst even kwijt: het is nu drie jaar geleden dat we in een gruwelijke financiële crisis zijn gestort doordat er massaal fraude is gepleegd, en nog geen enkele financiële topman is hiervoor in de gevangenis beland. Dat is een schande. Rick de Gier Een dagblad, en een regionaal dagblad in het bijzonder, geldt als een spiegel van de samenleving. Tegelijkertijd weerspiegelt het reilen en zeilen van een regionaal dagblad ook de geschiedenis van de dagbladpers in het algemeen. Die weerspiegelingen komen samen in de uitgave Schakel in de samenleving met als ondertitel 125 jaar Deventer Dagblad. De auteur, Leo Enthoven zelf verbonden aan de krant van 1971 tot 1994 (waarvan het laatste jaar als hoofdredacteur), schetst de geschiedenis van het Deventer Dagblad en tegelijkertijd het beeld van de Deventer gemeenschap. Van de eerste krant in Deventer op zaturdag den 4 Meij 1799 onder de titel Deventersch Weekblad tot de Deventer editie van het fusieblad De Stentor in Van hoofdredacteur en regiojournalist in hart en nieren Franz Holsboer (hoofdredacteur ), die het Deventer Dagblad tot een der meest geziene couranten uit de verre omgeving wist te maken (aldus de Arnhemse Courant) tot de huidige hoofdredacteur Alex Engbers. Ook de geschiedenis van Deventer en de verwevenheid van de krant met de samenleving komt in het boek nadrukkelijk aan de orde. De verwerving van het Deventer Dagblad door Kluwer in 1934, het vijandige bod van Elsevier op Kluwer in De fusie met Wolters (1987) en de overname door Wegener (1992) en Mecom (2007). De lokale politieke geschiedenis, de innige band tussen lokaal bestuur en krant en die tussen de lezers en de regionale verslaggevers. Enthoven illustreert dat met tal van voorbeelden. Het was typerend voor het gezag dat hoofdredacteur Holsboer had opgebouwd dat hij als enig niet-raadslid de gelegenheid kreeg om tijdens raadsvergaderingen het woord te voeren. Alle aanwezigheden vonden dat een vanzelfsprekendheid. Vanzelfsprekend belicht Enthoven de oorlogsjaren waarin de krant afglijdt tot een nazi-blad. De leiding van de krant liet zich van meet af aan gewillig de leiband van de nieuwe machthebbers om de hals leggen. Van protesten, laat staan verzet was geen sprake, schrijft Enthoven. Na de oorlog werd de krant een verschijningsverbod opgelegd. In Deventer verscheen in 1945 enkele keren de Deventer editie van Het Parool. Een artikel in de Deventer editie van Het Parool waarin uit Engelschen mond werd opgetekend dat in Holland the men are lazy, the women prostitutes and the children beggers sloeg in de katholiek/christelijke Deventer-samenleving in als een bom. Woedende reacties. Kort daarna verdween de Deventer editie van Het Parool. Op 17 september 1945 verscheen het Deventer Dagblad eerst onder de titel Algemene Koerier (later weer als Deventer Dagblad) weer als voorheen. Herman Spinhof 34 - villamedia magazine - 6 mei 2011

35 bladen Blad Blad is het bladenweekgeschenk 2011 en is gratis voor wie 7,50 aan bladen besteedt. Adviesprijs: 4,95 bladen Morks Morks Magazijn Maxima special is een uitgave van het Torpedo collectief en kost 5,95 Ga er maar aan staan. Een magazine maken met een oplage van Doelgroep: iedereen. Het is de opdracht die tijdschriftuitgever Hachette dit jaar te beurt viel in het kader van de Bladenweek 2011 (25 april t/m 8 mei). Sinds vorig jaar krijgt een ieder die in de Bladenweek 7,50 uitgeeft aan magazines, een blad cadeau. Vorig jaar was dat Best Bites, dit jaar is het simpelweg Blad, onder hoofdredactie van Edine Russel van ELLE eten. In Blad staat liefde voor tijdschriften vanuit zowel de makers als de consumenten centraal. Leuk zijn de fotoreportages op zes redacties in de traditie van de razendpopulaire rubriek Binnenkijken in vtwonen. We zien achtereenvolgens de redacties van Happinez, Donald Duck, Glamour, Vrij Nederland, Linda. en Esquire, die als je snel bladert niet eens zo heel veel van elkaar verschillen. Een paar oneliners bij de foto s maken het verschil. Per dag gaan er liters (soja)melk doorheen. (Happinez) Of: We hebben geen eigen kantine, maar in de grachtengordel zijn genoeg broodjeszaken (Vrij Nederland) Volgend jaar graag weer een Blad. Linda Nab Dat satire een razend moeilijk genre is, werd op tv de afgelopen tijd wel weer duidelijk aan de Nederlandse versie van The Daily Show en sinds een week of drie aan Comedy Live. Humor om te huilen, schreef Jean-Pierre Geelen in de Volkskrant. En niet van het lachen. Dat geldt eigenlijk ook voor het nieuwe satirische blad Morks Magazijn. Het eerste nummer is een special rond Máxima, die dit jaar 40 wordt en haar 10- jarig jubileum als Nederlandse viert. Eigenlijk gaat het al mis in het voorwoord, waarin de redactie er ronduit voor uit komt waar ze staat: ze zijn vóór. Voor Máxima. Dat lijkt me een ingewikkeld uitgangspunt voor satire een kunstvorm waarbij het niet alleen de bedoeling is komisch te zijn, maar ook om blijk te geven van een flink staaltje maatschappijkritiek. Als voorbode bracht het collectief vorig jaar al de satirische glossy Geert (Wilders) uit. Dat werd soms nog grappig én geëngageerd met knip-en-doe pagina s waarmee je je eigen buitenlander uit kon zetten. In deze special moeten een uit de duim gezogen interview met, en dagboek van onze kroonprinses voor de lach zorgen. Die bleef uit. Ter afsluiting één lichtpuntje: Mork s ziet er al beter uit dan Geert. En dat ligt niet alleen aan het lijdend voorwerp op de cover. Linda Nab de schepping van Roel Janssen (63) is financieel-economisch journalist en thrillerschrijver. Werkte tot vorig jaar voor NRC Handelsblad, de laatste jaren op de redactie Den Haag als redacteur politieke economie. Auteur van een aantal fictie en non-fictie boeken. In september verschijnt Wellink aan het Woord. Uitgeverij De Bezige Bij, ISBN , 18,50. Het was de eerste keer in mijn leven dat ik een geheimhoudingsverklaring moest tekenen. Er stond wat tegenover: een boek met het exclusieve verhaal van Nout Wellink, de vertrekkende president van De Nederlandsche Bank. Zes maanden moest ik er mijn mond over houden en kon ik niet vertellen waaraan ik zo hard aan het werk was. Unieke projecten zijn een kwestie van geluk. In de nazomer van 2010 vielen drie dingen samen. Mijn uitgever deed een verzoek aan Wellink om zijn memoires te schrijven. De Nederlandsche Bank dacht na om Wellink ter gelegenheid van zijn afscheid zijn verhaal te laten vertellen. Zelf had ik mijn handen vrij. En we kenden elkaar: ik had veel contact met Wellink gehad in de tijd dat ik de verslaggeving over de invoering van de euro had gedaan. Ook al had ik me voor NRC Handelsblad niet bezig gehouden met recente gebeurtenissen waarbij hij betrokken was, ik was redelijk ingevoerd in het wereldje van centrale bankiers. Zo kwamen we op de formule dat ik Wellink zou interviewen en de interviews zou bewerken tot een lopend verhaal. Het boek is een terugblik waarin Wellink aan het woord is over de affaires die de afgelopen jaren zoveel commotie hebben veroorzaakt en waarin hij als president van De Nederlandsche Bank een sleutelrol speelde. De opsplitsing en nationalisatie van ABN Amro. De ondergang van Icesave. De val van de bank van Dirk Scheringa. De strengere eisen aan banken. De schuldencrisis in de eurolanden. In zeven interviews heb ik Wellink ruim twintig uur gesproken. Hij stond open voor kritische vragen en hij antwoordde openhartig. Daarna begon de tijdrovende klus om de uitgewerkte gesprekken te redigeren tot een toegankelijk verhaal, zonder de informele toon van de spreektaal geweld aan te doen. Een boek maken verschilt van een kranteninterview omdat de deadline rekbaar en het aantal woorden flexibel is. Maar uiteindelijk komt het neer op ambachtelijk journalistiek werk. En dat maakt het zo verslavend om te doen. In deze rubriek schrijven journalisten zelf iets over de totstandkoming van hun product. 6 mei villamedia magazine - 35

36 Beeldtaal Trots zijn op wat je doet en waar je woont Als Monocle (het succesvolle tijdschrift over modern leven voor wereldburgers van de oprichter van Wallpaper) in het klein zou worden uitgegeven, dan zou het eruit zien als Collect. Dezelfde helderheid, die bestaat uit veel wit, dunne zwarte lijnen en icoontjes om de informatie te verduidelijken. Dit is het tweede nummer van het handbag-sized Australische Collect magazine. Collect gaat over design, ideeën en neighbourhoods. (Wijk of buurt klinkt niet zo mooi als neighbourhood.) Collect zeggen de makers gaat over trots zijn op wat je doet en waar je woont. En dat klopt enorm met de tijdgeest. Nieuwe communities, je eigen buurt vooruit helpen, de dingen waarderen die om je heen gebeuren, milieubesparend. Lokaal wint aan populariteit. Twee jaar geleden al, zag ik in Berlijn een hip tijdschrift over de wijk Charlottenburg. In Antwerpen gebeurt hetzelfde. Collect publiceert in dit nummer een interview met de burgemeester van Adelaide, waar het tijdschrift wordt gemaakt, tot en met een plattegrond van boerderijen waar je de beste lokale ambachtelijke producten kunt kopen. En toch wordt dit magazine nergens kneuterig. De onderwerpen mogen dan lokaal zijn; ze gaan over een groter universeel gevoel en zijn op internationale wijze vormgegeven, met prachtige fotografie en veel liefde. Zo wordt een leuke bar in Adelaide, een herkenbaar etablissement in Eemnes of een eettentje in het Amsterdamse Oud-West. Alleen verkrijgbaar in Adelaide, Australia En via internet: Jildou van der Bijl, hoofdredacteur van Linda villamedia magazine - 6 mei 2011

37 colofon Villamedia magazine, vakblad over journalistiek. Uitgave van Villamedia Uitgeverij BV. Villamedia magazine is een voortzetting van De Journalist. De redactie is onafhankelijk en werkt op basis van een redactiestatuut. Fotojournalisten Redactie Dolf Rogmans, hoofdredacteur Linda Nab, redacteur Frans Oremus, redacteur Lars Pasveer, redacteur Marjolein Slats, bureau/eindredacteur Trudy van de Ven, redacteur Hanna Whittle, stagiair Bas Wouters, stagiair Postadres Postbus 75997, 1070 az Amsterdam bezoekadres Johannes Vermeerstraat dr Amsterdam T / F Vormgeving Anneke de Bruin Aan nr. 9 werkten mee Frits Baarda, Jildou van der Bijl, Joost van den Broek, Herman Burgers, Merlin Daleman, Tom van Dijke, Paul Disco, Bart Ebisch, Rick de Gier, Truus van Gog, Frederique de Jong, Raymond Krul, Jeroen Lesuis, Ruben L. Oppenheimer, Ruud Pos, Peter Schumacher, Myriam Sijelmass, Wim van Sinderen, World Press Photo, Hans-Peter van Velthoven, Berend Vonk, Erwin van der Zande, Willemijn van der Zwaan. Volgend nummer Villamedia magazine nr. 10 verschijnt over twee weken op vrijdag 20 mei. Deadline: kopij 12 mei, advertenties 16 mei. Advertenties blad Van Rijn & Partners, Olaf van Rijn, Marlene Zonjee, Singel 512, 1017 ax Amsterdam T F Advertenties website Karen Bais en Damiaan van Eeten T F Abonnementen Jaarabonnement 155,00 Introductietarief 99,00 Studenten tot 27 jaar 65,00 Losse nrs 7,25 exclusief porti Prijswijzigingen voorbehouden. ARNHEM Fotoburo Peter Drent M reportage- en publiciteitsfotografie bedrijven magazines lid NVF lid DrentFotografenGroep asperen Nout Steenkamp Fotografie M portretten en meer Kortenhoef Wolverlei Tekst en Beeld Martin Stevens M stockarchief opdracht fotografie beeldresearch landschap natuur maatschappij Nederland en buitenland Opzeggingen (uitsluitend schriftelijk) dienen acht weken voor afloop van de abonnementsperiode in ons bezit te zijn. blad niet ontvangen NVJ leden: Ledenadministratie, Postbus 75997, 1070 az Amsterdam T F Abonnees: Abonnementenland, Postbus 20, 1910 aa Uitgeest T 0900-ABOLAND/ ( 0,10 per minuut) F Uitgever Uitgeverij Villamedia BV Bank KvK Druk Senefelder Misset tiel Fotoburo Raphaël Drent T M allround lid NVF lid DrentFotografenGroep Uden Van Assendelft Fotografie Wout van Assendelft de Coningh T / M bedrijven sponsored magazines vakbladen persberichten 6 MEI villamedia magazine - 37

38 Samenvattingen Raad voor de Journalistiek Uitspraak inzake X tegen AD/Rotterdams Dagblad Uitspraak: ongegrond c.q. onthouding oordeel In AD/Rotterdams Dagblad zijn achtereenvolgens de artikelen Vuurwerk nekt Pimfanaat, Rectificatie nekt Pimfanaat en Celstraf voor Fortuynfanaat verschenen. De kern van de klacht is dat de artikelen tendentieus zijn nu daarin zaken ten onrechte zijn uitvergroot of onjuist zijn weergegeven. Met betrekking tot de in het eerste artikel opgenomen verwijzing naar Leefbaar Rotterdam, overweegt de Raad dat verweerder heeft erkend dat de vermelde suggestie niet op een juiste interpretatie van het verhandelde tijdens de zitting bij de rechtbank is gebaseerd. Verweerder heeft om die reden direct de volgende dag op eigen initiatief een rechtzetting geplaatst. Naar het oordeel van de Raad betreft het een voldoende ruimhartige rectificatie die ondubbelzinnig duidelijk heeft gemaakt dat de berichtgeving van de dag ervoor op het punt van de gesuggereerde betrokkenheid van Leefbaar Rotterdam niet juist was. Klager heeft voorts gesteld dat de berichtgeving over de hoeveelheid illegaal vuurwerk die is aangetroffen, onjuist is. De Raad overweegt ter zake dat in het kader van de strafzaak een onderscheid bestaat tussen het hebben van illegaal vuurwerk en het hebben van te veel legaal vuurwerk. De omstandigheid dat verweerder dit onderscheid niet uitdrukkelijk heeft gemaakt, betekent niet dat sprake is van tendentieuze berichtgeving. De strekking van het artikel wordt door het verwaarlozen van dit onderscheid niet aangetast. In zoverre is de klacht ongegrond. (zie punten 1.1., 1.4. en 6.1. van de Leidraad van de Raad) Verder heeft klager naar voren gebracht dat in het laatste artikel ten onrechte is verwezen naar de haringkar van zijn vriendin. Tussen klager en verweerder is in geschil wat tijdens de rechtszitting over het gebruik van een haringkar voor de opslag van vuurwerk is gemeld. Nu de Raad op basis van het verhandelde ter zitting en de overgelegde stukken de juistheid van de berichtgeving over de haringkar niet kan vaststellen, onthoudt hij zich op dit punt van een oordeel. Uitspraak inzake F. Otten tegen R. Boere, M. Guillet en AD Uitspraak: ongegrond Klager maakt bezwaar tegen het artikel Nederlands gezin zwerft door Turkije. Kern van de klacht is dat verweerders onvoldoende aandacht hebben besteed aan de situatie van de kleinkinderen van klager, dit met name in relatie tot de door klager gestelde criminele activiteiten van de partner van zijn dochter. De Raad overweegt dat verweerders ervoor hebben gekozen aandacht te besteden aan de wijze waarop het gezin in Nederland in opspraak was gekomen en aan de situatie van de kinderen in Turkije. Klager heeft niet aannemelijk gemaakt dat het artikel vanuit die invalshoek bezien onzorgvuldigheden bevat of een vertekend beeld van de werkelijkheid oplevert. Evenmin is aannemelijk gemaakt waarom verweerders in een vervolgpublicatie het onderwerp verder hadden moeten belichten. De Raad is dan ook van oordeel dat verweerders niet journalistiek onzorgvuldig hebben gehandeld. (zie punten 1.1. en 1.2. van de Leidraad van de Raad) Uitspraken vastgesteld d.d. 19 april 2011 door mr. Th. Groeneveld, voorzitter, prof. dr. M.J. Broersma, mw. drs. R.T. Kervezee, mw. E.J.M. Lamers en mw. M.J. Rietkerk, leden, in tegenwoordigheid van mr. H. Osinga, adjunctsecretaris, en mw. mr. P.J. Blok, plaatsvervangend secretaris. Uitspraak inzake F.J. Kwantes tegen De Gooi- en Eemlander Uitspraak: deels gegrond De klacht betreft het artikel Comenius dupe van wraakactie met het chapeau Leerkracht beticht van misbruik, waarin klager wordt genoemd. In de publicatie wordt gerefereerd aan een column van klager in het personeelsblad van de school, waarin klager vertelt over de vele relaties tussen leerkrachten en leerlingen zo n dertig jaar geleden. De Raad spreekt allereerst zijn waardering uit voor de wijze waarop verweerder medewerking heeft verleend aan de bemiddelingspoging. Verder overweegt de Raad dat het verweerder vrijstond om naar aanleiding van een onder meer bij hem binnengekomen anonieme brief, onderzoek bij de politie en de school te verrichten naar het achterliggende verhaal en mede op basis van dat onderzoek het artikel te publiceren. Voor zover de klacht erop ziet dat verweerder onzorgvuldig heeft gehandeld door het artikel te publiceren op basis van een anonieme brief, is deze ongegrond. (zie punt 1.2. van de Leidraad van de Raad) De Raad overweegt voorts dat klager bij het schrijven van zijn column, ook al was deze slechts bestemd voor een beperkte groep personen, erop bedacht had moeten zijn dat hij op de daarin beschreven gebeurtenissen op voor hem negatieve wijze al dan niet openbaar zou kunnen worden aangesproken. Het voorgaande neemt echter niet weg dat de journalist, indien dit redelijkerwijs mogelijk is, wederhoor behoort toe te passen bij betrokkenen die door een publicatie worden gediskwalificeerd. (zie punt van de Leidraad) De Raad acht van belang dat het chapeau de zinsnede leerkracht beticht van misbruik bevat en dat in de tekst de term grootschalig misbruik wordt gebruikt. Weliswaar blijkt uit het artikel voldoende duidelijk dat klager geen onoorbaar gedrag valt te verwijten, maar niet valt uit te sluiten dat de handelwijze van klager door het lezerspubliek als moreel verwerpelijk zal worden opgevat. Nu verweerder er voorts voor heeft gekozen de naam van klager voluit te vermelden, had hij klager voorafgaand aan de publicatie gelegenheid behoren te bieden om te reageren. Door dit na te laten heeft verweerder journalistiek onzorgvuldig gehandeld. Op dit punt is de klacht dan ook gegrond villamedia magazine - 6 MEI 2011

39 De volledige uitspraken zijn gepubliceerd op onder het genoemde jaartal/volgnummer Uitspraak inzake X tegen P.J. de Witt Wijnen, Quote en Uitgeverij Prometheus Uitspraak: gegrond Uitgeverij Prometheus heeft een biografie van de hand van De Witt Wijnen uitgegeven onder de titel JOEP! Van held tot hoofdverdachte, die gaat over Joep van den Nieuwenhuyzen. In het boek wordt klager in vier passages opgevoerd, waarbij zijn naam wordt vermeld. In twee van deze passages wordt hij als medeverdachte in de RDMstrafzaak aangeduid. Verder is in Quote een artikel van de hand van De Witt Wijnen verschenen onder de kop Joep - besmeurd havengeld, waarin klager wordt genoemd. Kern van de klacht is dat de privacy van klager ongerechtvaardigd is aangetast, doordat zijn volledige naam in de gewraakte publicaties is vermeld terwijl hij als verdachte is aangeduid. Quote heeft niet inhoudelijk op de klacht gereageerd, De Witt Wijnen en Uitgeverij Prometheus hebben gezamenlijk verweer gevoerd. Klager heeft gemotiveerd gesteld belang te hebben bij bescherming van zijn privacy. Dat belang is erin gelegen dat klager en zijn gezin niet op de publicaties kunnen worden aangesproken door personen die niet wisten dat klager medeverdachte is in de RDMstrafzaak. De Witt Wijnen/Prometheus hebben daartegen aangevoerd dat hun belang erin is gelegen consequent, transparant en volledig te kunnen berichten. Die argumenten bieden echter op zichzelf onvoldoende grond voor de conclusie dat met de vermelding van de naam van klager een maatschappelijk belang is gediend, dat zwaarder weegt dan het individuele belang van klager. Klager had bijvoorbeeld ook alleen met zijn functie van controller al dan niet gecombineerd met een gefingeerde naam of met initialen kunnen worden aangeduid, zonder dat afbreuk was gedaan aan de aard en inhoud van de publicaties of de leesbaarheid van het boek. Verder overweegt de Raad dat De Witt Wijnen uit het telefoongesprek met klager niet mocht afleiden dat klager afzag van de wens om anoniem te blijven. Juist doordat klager ontkende de persoon te zijn met wie De Witt Wijnen wenste te spreken, had De Witt Wijnen moeten begrijpen dat klager prijs stelde op bescherming van zijn privacy. Dat klager in het gesprek met De Witt Wijnen over zijn identiteit heeft gelogen, brengt niet mee dat hij geen aanspraak meer kan maken op bescherming van zijn privacy. De Raad overweegt voorts dat de grote bekendheid van een hoofdverdachte in een strafzaak niet maakt dat medeverdachten deze bekendheid zonder meer delen. De grote bekendheid van een hoofdverdachte biedt op zichzelf geen grond voor het oordeel dat met de publicatie van de naam van de medeverdachte een maatschappelijk belang is gediend dat zwaarder weegt dan diens individuele belang. Datzelfde geldt indien de hoofdverdachte of andere medeverdachten geen bezwaar maken tegen de vermelding van hun naam. Evenmin is de Raad van mening dat personen die verdacht worden van strafbare feiten in het algemeen minder recht hebben op bescherming van hun privacy. Het gaat hier om publicaties die betrekking hebben op een actuele strafzaak, waarin klager nog niet is veroordeeld. Voor wat betreft de verwijzing van verweerders naar punt van de Leidraad van de Raad, overweegt de Raad dat die bepaling ziet op het openbaarmaken van tuchtrechtelijk verwijtbare fouten. Daarvan is in het onderhavige geval geen sprake. Ook de vergelijking tussen het onderhavige geval en door verweerders geciteerde uitspraken van de Raad betreffende handelingen verricht in de uitoefening van beroep of bedrijf, gaat niet op. Dat de naam van klager in 2006 is vermeld in een onderzoeksrapport over de oorzaken van het faillissement van een RDM- dochter maakt voorts niet dat klagers naam in de RDMstrafzaak als algemeen bekend mag worden verondersteld. Die omstandigheid brengt niet mee dat aan de bescherming van klagers privacy geen waarde meer toekomt. Een en ander leidt tot de slotsom dat met de vermelding van klagers naam diens privacy disproportioneel is aangetast. Verweerders hebben door klagers naam te vermelden de grenzen overschreden van hetgeen, gelet op de eisen van journalistieke verantwoordelijkheid, maatschappelijk aanvaardbaar is. (zie punten 1.1., en van de Leidraad van de Raad en vgl. onder meer: RvdJ 2009/60) Uitspraak inzake F. Otten tegen Vermist (TROS) - herziening Uitspraak: afgewezen Postbus aa Amsterdam-ZO tel.: website: Verzoeker heeft een klacht ingediend tegen Vermist (TROS) over onder meer een aflevering van het televisieprogramma Vermist waarin aandacht is besteed aan de ontvoering van een kleinkind van klager. Bij uitspraak van 10 februari 2011 heeft de Raad de klacht van verzoeker deels ongegrond verklaard en zich voor het overige onthouden van een oordeel (RvdJ 2011/10). Klager heeft verzocht om herziening van die uitspraak. Uit hetgeen verzoeker naar voren heeft gebracht blijkt dat hij zich niet kan vinden in de beslissing van de Raad betreffende zijn klacht. Dit is echter onvoldoende om een verzoek tot herziening gegrond te verklaren. Verzoeker heeft niet aannemelijk gemaakt dat de beslissing van de Raad berust op ten onrechte als vaststaand of aannemelijk geoordeelde feiten. De Raad ziet dan ook geen aanleiding tot herziening van die beslissing. Uitspraken vastgesteld d.d. 29 april 2011 door mr. C.A. Streefkerk, voorzitter, mw. A.C. Diamand, ir. B.L. Hooghoudt, mw. M.J. Rietkerk en mr. drs. G.J. Wolffensperger, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris, en mr. M. Steenbergen, plaatsvervangend secretaris. 6 MEI villamedia magazine - 39

40 inloggen Home Personen Portfolio s Blogs Werk Marktplaats Vraag & antwoord Forum Vijf redenen om je in te schrijven bij de community > presenteer jezelf > ontmoet collega s > start of doe mee aan discussies > vind freelance werk > vind een vaste baan foto Marcel Terlouw TIP Speciaal voor fotografen is er een databank waar ze voor opdrachtgevers hun gegevens en mooiste werk kunnen achterlaten

Nog meer weergeven

Top Articles
Latest Posts
Article information

Author: Zonia Mosciski DO

Last Updated: 01/21/2023

Views: 5503

Rating: 4 / 5 (71 voted)

Reviews: 86% of readers found this page helpful

Author information

Name: Zonia Mosciski DO

Birthday: 1996-05-16

Address: Suite 228 919 Deana Ford, Lake Meridithberg, NE 60017-4257

Phone: +2613987384138

Job: Chief Retail Officer

Hobby: Tai chi, Dowsing, Poi, Letterboxing, Watching movies, Video gaming, Singing

Introduction: My name is Zonia Mosciski DO, I am a enchanting, joyous, lovely, successful, hilarious, tender, outstanding person who loves writing and wants to share my knowledge and understanding with you.